MC MEDIA NETWORK

September 25, 2022 Sunday 15:21:12

Εγγραφή στο
Newsletter


Νίκος Χριστοδουλίδης στη CT: Οι πολίτες δεν θα ακούσουν από μας «θα», αλλά συγκεκριμένες και ρεαλιστικές προτάσεις


«Δεν είμαι εξ αυτών που, επενδύοντας στον φόβο, παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως σωτήρες ή κατέχοντες μαγικό ραβδί», δηλώνει ο ανεξάρτητος υποψήφιος για την προεδρία της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, και επιφυλάσσεται εντός Σεπτεμβρίου να αρχίσει την ανακοίνωση των προεκλογικών του θέσεων. Σε συνέντευξη στη Cyprus Times, ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρεται στην πρότασή του για αναβαθμισμένη εμπλοκή της ΕΕ στις διεργασίες για το Κυπριακό, απαντά σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ, αναπτύσσει τις θέσεις του για το ΓεΣΥ και τοποθετείται στο θέμα των debates. «Έχουμε προετοιμαστεί για άμεση διαχείριση της κατάστασης όχι πυροσβεστικά αλλά ως μέρος ενός ολιστικού προγράμματος διακυβέρνησης» δηλώνει και ιεραρχεί ως πρώτη προτεραιότητα την αντιμετώπιση της ακρίβειας», σχολιάζοντας τις μεγάλες προκλήσεις που θα υπάρξουν στο χώρο της οικονομίας.

Κατέβασε το APP της CYPRUS TIMES! ΕΔΩ για Android και ΕΔΩ για iOS

Ήθελα να αρχίσουμε με την επικαιρότητα και το ζήτημα που προκλήθηκε με το debate. Τι ακριβώς συνέβη;

Από τον περασμένο μήνα το ΡΙΚ μας απέστειλε επιστολή με την οποία μας ενημέρωνε για την απόφασή του να διοργανώσει debate τον Σεπτέμβριο. Εκπρόσωποι από όλα τα επιτελεία παρέστησαν σε σύσκεψη στο ΡΙΚ. Εμείς επιφυλαχθήκαμε να απαντήσουμε. Τις τελευταίες μέρες βρισκόμασταν σε επικοινωνία με το ΡΙΚ για επαναπρογραμματισμό, λόγω και της απουσίας του κ. Μαυρογιάννη στο εξωτερικό. Μάλιστα, συμφωνήθηκε κατ᾽ αρχήν η παρουσία μου σε debate, στις 6 Οκτωβρίου. Με έκπληξη είδαμε την ανακοίνωση του ΡΙΚ, η οποία δημιούργησε λανθασμένες εντυπώσεις και έδωσε αφορμή για σχόλια, ότι δήθεν ο Χριστοδουλίδης φυγομαχεί κλπ.

Θέλω με την ευκαιρία να πω αυτό που σημειώνω και στην επιστολή προς τον Πρόεδρο του ΡΙΚ: Η διασφάλιση της ενημέρωσης των πολιτών ενόψει των προεδρικών εκλογών είναι υποχρέωση όλων μας, όμως για πρακτικούς λόγους είναι ανθρωπίνως αδύνατον να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε όλες τις προσκλήσεις για συμμετοχή σε debate, από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Φεβρουάριο. Το κάθε κανάλι κάνει τον δικό του προγραμματισμό, υπάρχει ο ανταγωνισμός, που είναι κατανοητός και θεμιτός, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε όλη μέρα σε ένα στούντιο.

Είχατε διατυπώσει αυτές τις επιφυλάξεις;

Στις συναντήσεις που έγιναν με τα υπόλοιπα επιτελεία, αναπτύχθηκε ένας προβληματισμός, όλοι αντιλαμβάνονται αυτά τα πρακτικά ζητήματα. Πώς μπορεί ένας υποψήφιος να ανταποκριθεί σε πέντε προσκλήσεις από κάθε κανάλι, τον μήνα; Κατά μέσο όρο αυτό σημαίνει περίπου περισσότερες από 25 εμφανίσεις, κάθε μήνα. Επιπλέον των υπόλοιπων συνεντεύξεων σε διαδικτυακά, ραδιοφωνικά, έντυπα και άλλα μέσα ενημέρωσης.

Μπορεί να γίνει κάποια ρύθμιση;

Αντιλαμβάνεστε ότι δεν μπορώ εγώ να υποδείξω τον τρόπο διεξαγωγής των συζητήσεων. Επειδή όμως, όπως αντιλαμβάνομαι, η σπουδή του ΡΙΚ να διοργανώσει debate από το Σεπτέμβριο, έχει ενοχλήσει τα ιδιωτικά κανάλια, και το καθένα πλέον κάνει το δικό του προγραμματισμό, επιπλέον των διακαναλικών debete που οργανώνονται πάντοτε λίγο πριν τις εκλογές, έχω καλέσει τον Πρόεδρο του ΡΙΚ, ως επικεφαλής της κρατικής ραδιοτηλεόρασης, να αναλάβει πρωτοβουλία και να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια διαλόγου και με τους υπόλοιπους τηλεοπτικούς σταθμούς, ώστε να προσπαθήσουν να διαμορφώσουν ένα ημερολογιακό και θεματικό πρόγραμμα συζητήσεων, το οποίο θα υπηρετεί την ανάγκη των πολιτών για ενημέρωση και να επιτρέπει σε όλους τους υποψηφίους Προέδρους να εκθέσουν τις απόψεις και τις θέσεις τους.

Έχετε ενδείξεις ότι μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο;

Δεν ξέρω, απλώς επαναλαμβάνω την ετοιμότητά μας να ανταποκριθούμε σε προσκλήσεις για debate, αλλά είναι αδύνατον να είμαστε παρόντες σε όλες τις συζητήσεις. Δεν γίνεται πρακτικά. Δεν γίνεται η απάντηση να είναι «ωραία, θα δείχνουμε άδεια καρέκλα και θα λέμε ότι σας καλέσαμε και δεν ανταποκριθήκατε». Γι᾽ αυτό και στην επιστολή μου προς τον Πρόεδρο του ΡΙΚ υπέδειξα ότι  «η δημοκρατία δεν υπηρετείται με τελεσιγραφικές προσκλήσεις τύπου take it or leave it».

Η στασιμότητα στο Κυπριακό

Σήμερα συμπληρώνονται 48 χρόνια από την δεύτερη εισβολή. Τα δεδομένα στο Κυπριακό είναι αρνητικά. Πώς είναι δυνατόν να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών, η δική μας δηλώνει έτοιμη για συζήτηση από το σημείο διακοπής της τελευταίας προσπάθειας στο Κραν Μοντάνα, ενώ η τουρκική αμφισβητεί τη βάση λύσης και μιλά απροκάλυπτα για δύο κράτη;

Χωρίς αμφιβολία τα δεδομένα είναι αρκετά δύσκολα και προκαλούν εύλογα έντονη απογοήτευση και ανησυχία. Η πάροδος του χρόνου ενισχύει τα  τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής και κατοχής, δημιουργεί νέα, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την προοπτική επίλυσης του κυπριακού. Παρόλα αυτά, το παράνομο status quo δεν μπορεί να αποτελεί τη λύση του προβλήματος, και η μοναδική επιλογή που υπάρχει είναι, παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις, να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών.  Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι όσο το κυπριακό μένει άλυτο, όσο η Κύπρος είναι διαιρεμένη και η Τουρκία δεσπόζουσα στο βόρειο κατεχόμενο τμήμα, δεν μπορεί να υπάρξουν συνθήκες πραγματικής, ολοκληρωμένης, ευημερίας, ειρήνης και ασφάλειας για κανένα πολίτη αυτού του κράτους. Είναι σαφές για μένα ότι δεν υπάρχει άλλη οδός από αυτήν της αξιοποίησης όλων των μέσων, όλων των εργαλείων που έχουμε στη διάθεσή μας για να διαπραγματευτούμε και να πετύχουμε συνολική λύση εντός του συμφωνημένου πλαισίου. Ούτε η λύση δύο κρατών, ούτε η διχοτόμηση, ούτε, επαναλαμβάνω, και η παρούσα κατάσταση πραγμάτων, μπορούν να αποτελέσουν τη λύση του κυπριακού.

Όταν μιλάμε για το Κυπριακό, θα πρέπει να λαμβάνουμε πάντα υπόψη τόσο το εσωτερικό, τις συνιστώσες δηλαδή του κράτους μας, όπως η οικονομία, το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων, η ποιότητα των θεσμών και του κράτους δικαίου αλλά και το διεθνές πλαίσιο στο οποίο καλούμαστε να κινηθούμε και πώς αυτό επηρεάζει τις προοπτικές για λύση. Απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση και πολιτική την οποία, σε κάποιες περιπτώσεις στο παρελθόν δεν ακολουθούσαμε. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι για να πετύχεις συνθήκες για επανέναρξη διαπραγματεύσεων, αλλά και εφόσον το πετύχεις αυτό, εκεί, στο τραπέζι του διαλόγου έχουν ιδιαίτερη σημασία και άλλοι παράγοντες, όπως η εξωτερική πολιτική που ασκείς, οι συμμαχίες διεθνώς που έχεις οικοδομήσει, η εικόνα σου σε διεθνές επίπεδο, η άμυνα και αποτρεπτική ισχύς, η εσωτερική κατάσταση, η οικονομία, ζητήματα ενέργειας, όπως βεβαίως και οι σχέσεις μας με τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας.

Σε σχέση με το διεθνές περιβάλλον για παράδειγμα, που είναι καθοριστικής σημασίας, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν λειτουργούμε στο κενό και σίγουρα επηρεαζόμαστε πολύ περισσότερο από τις διεθνείς εξελίξεις, από ότι τις επηρεάζουμε εμείς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας και ειδικά της ΕΕ στο Ουκρανικό, που ήταν απόλυτα ορθή, θα πρέπει στην προσπάθειά μας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων να προβάλουμε το Κυπριακό ως θέμα εισβολής και κατοχής, όπως συμβαίνει δηλαδή αυτή τη στιγμή με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αντιμετωπίζοντας με αυτό τον τρόπο και την τουρκική αξίωση για λύση δύο κρατών. Αυτό για να συμβεί και να έχει επιτυχία πρέπει να έχουμε ενεργό και πολυθεματικό ρόλο στην ΕΕ, να διαδραματίζουμε ρόλο στα τεκταινόμενα των Βρυξελλών, έχοντας ταυτόχρονα μια διεκδικητική πολιτική ως προς το καθετί που επηρεάζει τα συμφέροντα μας. Το κάθε κράτος μέλος για τα θέματα που το επηρεάζουν ζωτικά απαιτεί στήριξη από την ΕΕ, αυτό είναι χρέος μας να το επιδιώκουμε συνεχώς και συστηματικά.

Την ίδια ώρα μέσω της εσωτερικής διακυβέρνησης θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε χρόνια προβλήματα και στρεβλώσεις, όπως η διαφθορά και η γραφειοκρατία, να δυναμώσουμε την οικονομία μας και να την κάνουμε πιο ανθεκτική, και όλα αυτά θα ενισχύσουν και την αξιοπιστία μας τόσο διεθνώς όσο και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.  Επιπλέον, η συμμετοχή μας για χρόνια στην ΕΕ, η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στις ελεύθερες περιοχές από το 2004, αποτελούν σημαντικά εργαλεία, τα οποία θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τόσο ως προς το περιεχόμενο της λύσης, αλλά και ως προς τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Ο ρόλος της Ευρώπης

Πώς σκέφτεστε να δράσετε σε περίπτωση εκλογής σας; Τι είναι εκείνο που θα κάνετε ώστε να υπάρξει ξανά μια νέα διαδικασία και κυρίως, πώς η διαδικασία αυτή θα οδηγεί σε μια λύση που θα ικανοποιεί τα θέλω όλων των πλευρών ώστε να γίνει αποδεκτή, και να λειτουργήσει;

 Μέσα στο πλαίσιο που περιέγραψα πιο πάνω, εντάσσεται η πρότασή μου για τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση της ΕΕ, και των θεσμών της, σε ανώτατο επίπεδο στις προσπάθειες για λύση με τον διορισμό από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μιας ισχυρής προσωπικότητας ως ειδικού απεσταλμένου για το Κυπριακό και την ενεργότερη συνολικά εμπλοκή της ΕΕ, χτίζοντας σε προηγούμενη σχετική εμπειρία συνεργασίας των τεχνοκρατών της ΕΕ με τον ΟΗΕ για σκοπούς κυπριακού. Όπως διαφάνηκε από την τελευταία διαπραγματευτική διαδικασία, η παρουσία Ευρωπαίου απεσταλμένου σε ανώτατο επίπεδο εκπροσώπησης είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς διασφαλίζει ότι το περιεχόμενο της λύσης του Κυπριακού διέπεται από τις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι δικλείδα δημοκρατίας και διασφάλισης των τεσσάρων βασικών ελευθεριών στην επανενωμένη Κύπρο. Η μόνιμη παρουσία και εμπλοκή ειδικού αντιπροσώπου, μαζί με μια σειρά άλλων ενεργειών και πρωτοβουλιών τις οποίες ήδη επεξεργαζόμαστε, θα συμβάλει ακόμα πιο καθοριστικά στις προσπάθειές μας για επίλυση του Κυπριακού. Πιστεύω στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συμβολή της, είναι γνωστό και από τις διευρύνσεις της ΕΕ ότι η διαδικασία εναρμόνισης με το κεκτημένο αποτελεί ένα πολύ δυναμικό εργαλείο εκδημοκρατικοποίησης και εκσυγχρονισμού που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης επανενωτικός. Το έχουμε δει στις περιπτώσεις, αν και δεν είναι ίδιες, όμως μπορούν να εξαχθούν πολύ χρήσιμα συμπεράσματα, όπως η επανένωση της Γερμανίας, οι χώρες της Βαλτικής, ή χώρες με ομοσπονδιακά συντάγματα όπως το Βέλγιο, ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία και οι ευρωπαϊκές αξίες που εμπεριέχονται στις Συνθήκες της ΕΕ, μπορούν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο και στη θεμελίωση της ειρήνης αλλά και στη λειτουργικότητα μιας διακυβέρνησης κατά τα άλλα δύσκολης. Επαναλαμβάνω, πιστεύω στην ΕΕ και θεωρώ ότι υπάρχει μεγάλο πεδίο αξιοποίησης μέσω μιας ολιστικής προσέγγισης η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο σε θέματα κυπριακού, ειδικότερα εφόσον οι Τουρκοκύπριοι, όπως και οι Ελληνοκύπριοι, είναι Ευρωπαίοι πολίτες ενώ η Τουρκία είναι μια υπό ένταξη χώρα με ειδικές, πολύ σημαντικές, σχέσεις με την ΕΕ. Το ζητούμενο είναι να δει κάποιος το θέμα σφαιρικά, με καλή προετοιμασία, συνέπεια και αξιοπιστία και να αξιοποιεί ό,τι μέσο έχει και όχι αποσπασματικά ή μεμονωμένα, εγκαταλείποντας την προσπάθεια στην πρώτη δυσκολία ή επιφύλαξη ενός εταίρου ή ενός θεσμού. Στη διπλωματία θέλει στρατηγική, σχέδιο δηλαδή, γνώση, εμπειρία, αξιοπιστία, αξιοποίηση όλων των μέσων, επιμονή και υπομονή.

«Δεν συζητώ για δύο κράτη»

Πώς βλέπετε να κινούνται τα Ηνωμένα Έθνη, όταν και εφόσον αποφασίσουν την επανέναρξη μιας νέας προσπάθειας; Θα… μοιράσουν τη διαφορά ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών; Θα προσπαθήσουν να τετραγωνίσουν τον κύκλο, όπως ο κ. Γκουτέρες ανέφερε μετά την άτυπη διάσκεψη 5+1 στη Γενεύη;

Η κάθε νέα προσπάθεια λαμβάνει σαφώς υπόψη νεότερα δεδομένα και, αναμφίβολα, αυτά δεν είναι τα ίδια όπως για παράδειγμα πριν από δέκα χρόνια. Την ίδια στιγμή φυσικά, και λαμβάνοντας υπόψη την επιστημονική ενασχόλησή μου με την ιστορία των διαπραγματεύσεων για επίλυση του κυπριακού, καμία νέα πρωτοβουλία για επανέναρξη των συνομιλιών παραγνωρίζει το πού και πώς τερματίστηκε η προηγούμενη προσπάθεια. Έχει πολύ μεγάλη σημασία εμείς να προετοιμαζόμαστε, να διεκδικούμε και να αποδεικνύουμε στην πράξη την ετοιμότητά μας για επανέναρξη των συνομιλιών με στόχο τη λύση που θα είναι σύμφωνη με τα ψηφίσματα  του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τις αξίες και τις αρχές του Δικαίου της ΕΕ. Δεν μπορούν καν να συζητηθούν οι αξιώσεις της τουρκικής και της τουρκοκυπριακής πλευράς όπως διατυπώθηκαν στην άτυπη διάσκεψη στη Γενεύη. Σε καμία απολύτως  περίπτωση δεν αποδέχομαι συζήτηση για λύση δύο κρατών.
Είμαι έτοιμος να συζητήσω για μια επανενωμένη Κύπρο, ένα λειτουργικό, ευρωπαϊκό κράτος, στο οποίο όλοι οι πολίτες του, Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Μαρωνίτες, Αρμένιοι και Λατίνοι, θα απολαμβάνουν των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασικών ελευθεριών που απολαμβάνουν οι άλλοι ευρωπαίοι πολίτες σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Ένα αλληλοεπιδρών κράτος-μέλος της ΕΕ, μια παράμετρος αξιοπιστίας και σταθερότητας στην περιοχή μας. Κυρίως, η Κύπρος, πρέπει να καταστεί ένα δημοκρατικό και σύγχρονο κράτος, απαλλαγμένο από τους αναχρονισμούς των εγγυήσεων και ελεύθερο, με την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Μόνο τότε θα επικρατήσουν πραγματικές συνθήκες ευημερίας, ειρήνης και ασφάλειας τόσο στην Κύπρο όσο και στην περιοχή.

Τα γεγονότα στο Kραν Μοντάνα

Η δημοσίευση του πρακτικού της συνάντησης της 4ης Ιουλίου στο Κραν Μοντάνα, από τον Φιλελεύθερο, επανέφερε στην επικαιρότητα την προσπάθεια που έγινε πριν από πέντε χρόνια. Ποια είναι η δική σας θέση για το επίμαχο θέμα;

Τα γεγονότα στο Κραν Μοντανά είναι εδώ και χρόνια γνωστά. Το πρακτικό της συνάντησης της 4ης Ιουλίου έρχεται απλώς να τα επιβεβαιώσει. Οι συνομιλίες κατέρρευσαν, δυστυχώς και προς μεγάλη απογοήτευση, με ευθύνη της τουρκικής πλευράς. Οι άγονες αντιπαραθέσεις και η μεταξύ μας διαπραγμάτευση για το ποιος ευθύνεται για την κατάρρευση των συνομιλιών, για το ποιος φταίει περισσότερο και ποιος λιγότερο, απλώς δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο τις προσπάθειες για να φτάσουμε στο επιδιωκόμενο, που είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με στόχο τη συνολική λύση του Κυπριακού και η αντιμετώπιση της τουρκικής διαιρετικής πολιτικής.

Τώρα, περισσότερο από ποτέ, λόγω της αναθεωρητικής στάσης της Τουρκίας και της επαναλαμβανόμενης αξίωσης για λύση δύο κρατών, επιβάλλεται σύνθεση και ενότητα δυνάμεων, ομοψυχία, αυτοσυγκράτηση, αλλά και να κρατηθεί το Κυπριακό μακριά από μικροπολιτικές και προεκλογικές σκοπιμότητες. Το Κυπριακό είναι θέμα ζωτικής σημασίας. Αφορά το μέλλον μας, το μέλλον τον παιδιών μας. Οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε υπεύθυνα και με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας και του λαού μας. Είναι λυπηρό, αλλά δυστυχώς ενορχηστρώθηκε σκόπιμα από κάποιους την επαύριον της αποτυχίας, μια ψευδής παραφιλολογία με σκοπό να πλήξει την αξιοπιστία μου μόνο και μόνο επειδή υπήρχε η υποψία ότι ενδεχομένως κάποτε να εκδήλωνα ενδιαφέρον για τις προεδρικές εκλογές. Εάν αυτό δεν έπληττε τα συμφέροντα του τόπου μας ίσως να μην το σχολίαζα καν. Επειδή όμως τα πλήττει, και μάλιστα κατά τρόπο επικίνδυνο, το αναφέρω, όπως επίσης και την ανάγκη να επιδειχθεί από όλους σοβαρότητα και υπευθυνότητα.

Χάθηκε ή όχι ευκαιρία στο Κραν Μοντάνα;

Το Κραν Μοντανά αποτελεί σταθμό στην ιστορία των διαπραγματεύσεων για επίλυση του Κυπριακού. Η αναφορά στο πλαίσιο Γκουντέρες για κατάργηση του επεμβατικού δικαιώματος των εγγυητριών δυνάμεων αποτελεί δραστική προσθήκη στο διαπραγματευτικό κεκτημένο την οποία οφείλουμε να διαφυλάξουμε, γιατί απαντά σε μια μεγάλη δικαιολογημένα ανησυχία των Ελληνοκυπρίων που άπτεται του θέματος της ασφάλειας. Η κατάργηση του αναχρονιστικού δικαιώματος επέμβασης, σε συνδυασμό με τη σταδιακή αλλά πλήρη αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, αποτελεί για εμένα κορυφαία προτεραιότητα. Προσωπικά, και χωρίς να παραγνωρίζω ότι η πάροδος του χρόνου δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την όλη προσπάθεια, δεν πιστεύω σε τελευταίες ευκαιρίες και ούτε πρέπει να γίνεται αποδεκτή μια κακή και επικίνδυνη λύση υπό το καθεστώς τρόμου ή επειδή κάποιοι επαναλαμβάνουν ότι δεν θα έχεις άλλη ευκαιρία. Εξάλλου, αυτός που διαπραγματεύεται πρέπει να έχει υπόψη ότι η λύση θα πρέπει να ικανοποιήσει τις ελάχιστες απαιτήσεις του λαού και ότι  είναι εξίσου κακό και δύσκολο για τον τόπο ο λαός να βρεθεί και πάλι μπροστά στο ενδεχόμενο απόρριψης. Οφείλουμε να παραμένουμε ακόμη και στα δύσκολα αισιόδοξοι και επίμονοι, να συνεχίζουμε ακούραστα τις προσπάθειές μας, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη ότι τα τετελεσμένα της εισβολής, το απαράδεκτο status quo, σε ένα κράτος de facto διχοτομημένο από το 1974, εμπεδώνονται, και ο χρόνος μαζί με νέα δεδομένα επί του εδάφους δυσκολεύουν περισσότερο τον επιδιωκόμενο στόχο που είναι η λύση και η επανένωση της Κύπρου. Πρέπει να εργαστούμε ώστε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για να γίνει αποδεκτή η λύση από πλειοψηφία του Κυπριακού λαού, Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, επειδή θα αντιμετωπίζει τις βασικές ανησυχίες και θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους.

Εκτιμάτε ότι θα υπάρξει άλλη προσπάθεια πριν τις προεδρικές στην Κύπρο και την Τουρκία;

Η αναθεωρητική πολιτική που υιοθετεί ο κ. Ερντογάν, οι εκφάνσεις της οποίας είναι σε όλους ορατές, δεν επιτρέπει ιδιαίτερη αισιοδοξία. Παρόλα αυτά, όπως προανέφερα, οι εξελίξεις στο Κυπριακό θα πρέπει να διασυνδεθούν με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, για αυτό και οφείλουμε ως κράτος να είμαστε σε εγρήγορση και να ενισχύουμε συνεχώς τους δείκτες ισχύος μας είτε αυτοί αφορούν την οικονομία μας, την γεωπολιτική μας θέση, τις συμμαχίες και την εξωτερική μας πολιτική είτε τα όσα εσωτερικά συμβαίνουν και συζητούνται στην ΕΕ και στα οποία η Κύπρος έχει λόγο και ρόλο. Επί του παρόντος, η στάση και δράση της Τουρκίας είναι προκλητική και απειλητική, προκαλώντας περισσότερο ανησυχία, παρά αισιοδοξία για θετικές εξελίξεις και η Λευκωσία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι αδρανής, αλλά διεκδικητική και έτοιμη.

Αρχή με την παιδεία

O χρόνος μετρά αντίστροφα για την ανακοίνωση του προεκλογικού σας προγράμματος, το Φθινόπωρο. Είστε προς το τέλος;

Έχει παραχθεί το μεγαλύτερο μέρος του προεκλογικού προγράμματος από τις ομάδες παραγωγής πολιτικής του επιτελείου μου μέσω μιας πολύ πρωτοποριακής διαδικασίας εκπόνησης που αποτελεί έκφανση της συμμετοχικής δημοκρατίας. Ένα πρόγραμμα από την κοινωνία για την κοινωνία με τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Με συγκεκριμένους τομείς προτεραιότητας για βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη, και άσκηση αποτελεσματικής και διαφανούς διακυβέρνησης με έλεγχο και λογοδοσία για όλους. Αρκετές από τις πολιτικές και στους τέσσερις βασικούς πυλώνες έχουν ολοκληρωθεί και αυτές που παραμένουν, βρίσκονται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας. Ήδη από το καλοκαίρι έχουμε ξεκινήσει την παρουσίαση των πολιτικών μας, με τις προτάσεις μου σε σχέση με τη Νεολαία, μέσω μιας πρωτοποριακής, διαδραστικής εκδήλωσης με τη χρησιμοποίηση της τεχνολογίας και σύγχρονων μέσων οπτικοακουστικής επικοινωνίας και κατά παρόμοιο τρόπο, μέσω διοργάνωσης και άλλων θεματικών εκδηλώσεων, θα αρχίσουμε την παρουσίαση και των υπολοίπων πολιτικών. Η συνέχεια δίδεται τον Σεπτέμβριο, με πρώτη παρουσίαση στον τομέα της Παιδείας. Εντός Φθινοπώρου το πρόγραμμα θα είναι έτοιμο στην ολότητά του, με συγκεκριμένες προτάσεις σε κάθε τομέα και όπου είναι δυνατόν χρονοδιαγράμματα και μεθοδολογία σύγχρονη για παρακολούθηση της εφαρμογής του. Οι πολίτες δεν θα ακούσουν από μας «θα», ούτε υποσχέσεις, αλλά προτάσεις συγκεκριμένες και ρεαλιστικές που θα αλλάξουν την ποιότητα ζωής τους, που είναι απόρροια της δικής μας συζήτησης μαζί τους και επιστημονικής επεξεργασίας από δεκάδες ειδικούς, επιστήμονες, εμπειρογνώμονες, επαγγελματίες, ακαδημαϊκούς.

Πού θα εστιάζει το πρόγραμμα; Πού θα δώσετε έμφαση;

Το πρόγραμμα εστιάζει στον άνθρωπο. Όλες οι προτάσεις στο προεκλογικό μου πρόγραμμα είναι ανθρωποκεντρικές και οι προτεραιότητές μου έχουν καθοριστεί μέσα από τον διάλογο με τους πολίτες. Από τις 15 Ιανουαρίου, έχω συναντηθεί με χιλιάδες συμπολίτες μου. Άκουσα τα προβλήματα, τις ανησυχίες τους, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό συμπίπτουν από τη μια άκρη της ελεύθερης Κύπρου, μέχρι την άλλη. Είναι προβλήματα καθημερινά, αλλά και ανησυχίες και προβληματισμοί για το μέλλον τους και το μέλλον των παιδιών τους. Προβληματισμοί σε σχέση με την οικονομία, την αποτελεσματική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, με την ασφάλεια, την υγεία, την παιδεία, την ακρίβεια, τη διασφάλιση της σταθερότητας και ευημερίας, τη δημιουργία προοπτικής για επαγγελματική αξιοπρέπεια, για μισθούς και για συντάξεις που να εξασφαλίζουν στέγη και οικονομική βιωσιμότητα. Προβληματισμοί γενικοί, αλλά και ειδικοί και πολύ συγκεκριμένοι, όπως αυτοί των ευάλωτων ομάδων, των αναπήρων, των πολυτέκνων, των μονογονιών, των γυναικών, και όλων αυτών που αγωνίζονται για τις ίσες ευκαιρίες με σεβασμό στη διαφορετικότητα, τους οποίους η ομάδα παραγωγής πολιτικής κωδικοποίησε με στόχο να δοθούν απτές λύσεις.

H συνεργασία με το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ είναι από μόνη της μια πρόκληση. Πώς γεφυρώνονται οι διαφωνίες σε σημαντικά θέματα; Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο;

Από την πρώτη στιγμή που ανακοίνωσα την ανεξάρτητη υποψηφιότητά μου για την προεδρία της Δημοκρατίας, πολύ πριν τη στήριξη των κομμάτων, είναι δίπλα μου άτομα από όλους τους κομματικούς χώρους, από κάθε ιδεολογικοπολιτική προσέγγιση, ανέντακτοι, αποστασιοποιημένοι, άνθρωποι που δεν ψήφισαν ποτέ, όπως επίσης νέοι ψηφοφόροι. Γνωστοί ή άγνωστοι στο ευρύ κοινό. Η πολυσυλλεκτικότητα αποτελεί το μέσο για τη συνένωση δυνάμεων και την επίτευξη ομοψυχίας και σύμπνοιας. Το παρελθόν και η ιστορία του κάθε ενός είναι σεβαστή, όμως ο κοινός στόχος υπερτερεί, ενώνει, συνθέτει, ενδυναμώνει.

Το βλέπω να συμβαίνει στο γραφείο μου. Στο επιτελείο,  οι άνθρωποι που εργάζονται καθημερινά μαζί μου, έχουν διαφορετικές κομματικές αφετηρίες και πολιτικό υπόβαθρο. Συνεργάζονται αρμονικά και παραγωγικά, γιατί μας ενώνει ο κοινός στόχος. Το μέλλον της Κύπρου, η βελτίωση της ποιότητας της καθημερινότητας του πολίτη, πιο ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, παιδείας, εργασίας,  ίσες ευκαιρίες για όλους και πολλά άλλα. Αν ρωτήσεις δέκα διαφορετικά άτομα σήμερα θα σου πουν ότι θέλουν καλύτερες συνθήκες ζωής για όλους, να υπάρχει το αίσθημα της δικαιοσύνης, και των ίσων ευκαιριών, περισσότερη διαφάνεια και απλοποιημένες διαδικασίες και υπηρεσίες του κράτους. Σε αυτό ακριβώς προσβλέπουμε εμείς. Απτά αποτελέσματα που θα αγγίξουν όλους τους πολίτες της Κύπρου. Δεν αποτελεί πρόκληση για μένα η στήριξη της ανεξάρτητης υποψηφιότητάς μου από το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ. Αποτελεί αν θέλετε σε κάποιο βαθμό τη φυσιολογική συνέχεια της συνενωτικής στήριξης των πολιτών η οποία και προηγήθηκε. Για αυτό εξάλλου τα κόμματα μίλησαν για υπέρβαση. Σε αντίθεση με άλλους ανθυποψηφίους μου, δεν ανέμενα την στήριξη κομμάτων για να αποφασίσω αν θα είμαι υποψήφιος. Αυτό επακολούθησε και μάλιστα μετά από αρκετό καιρό και σε αυτό συνέβαλε και η λαϊκή βούληση. Είναι πολύ σημαντικό αυτό και για το πρόγραμμα αλλά και για τον τρόπο της διακυβέρνησης. Η δέσμευσή μου είναι πρωτίστως έναντι όλου αυτού του κόσμου τον οποίο και θέλω να τιμήσω με μια αποτελεσματική διακυβέρνηση. Η στήριξη των κομμάτων, δεν ακολουθεί τις πρακτικές των προηγούμενων συνεργασιών για την προεδρία της Δημοκρατίας. Δεν υπάρχουν ανταλλάγματα, ούτε και δεσμεύσεις και σαφώς υπάρχουν και θα υπάρξουν διαφορετικές απόψεις και προσεγγίσεις, ίσως και διαφωνίες. Όμως, όπως η νομοθετική εξουσία, η Βουλή, πρέπει να συνθέσει για να ψηφίσει μια νέα νομοθεσία, έτσι και εμείς θα πρέπει να συνθέσουμε και να βρούμε γεφυρωτικές λύσεις που αντικατοπτρίζουν και τη βούληση της πλειονότητας του λαού. Έτσι ακριβώς λειτουργεί και η ΕΕ για όσους γνωρίζουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στις Βρυξέλλες.

Τις τελευταίες μέρες επανήλθε το θέμα του ΓεΣΥ. Ποια είναι η θέση σας;

Στηρίζω το ΓεΣΥ, χωρίς υποσημειώσεις και ουρές και μέσα στο προεκλογικό μου πρόγραμμα υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις που στοχεύουν στην περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμισή του. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας και ήμουν ξεκάθαρα θιασώτης μιας τέτοιας πολιτικής από την αρχή. Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας όλων ανεξαιρέτως των πολιτών χωρίς διακρίσεις θα πρέπει να συνεχιστεί απρόσκοπτα και όλες οι κινήσεις που αφορούν στο ΓεΣΥ θα πρέπει να γίνονται πολύ μελετημένα και προσεκτικά έτσι ώστε να μην αιωρείται καν η υπόνοια για προσπάθεια αποδόμησής του. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του προεκλογικού μου προγράμματος, έχω πραγματοποιήσει επαφές με όλους τους εμπλεκόμενους στο ΓεΣΥ, οι οποίοι επιβεβαιώνουν και την ύπαρξη προβλημάτων και στρεβλώσεων. Θα ήταν άλλωστε περίεργο για ένα νεοσύστατο σύστημα υγείας, να μην υπήρχαν προβλήματα.

Μέσα από τον διάλογο με τους φορείς της υγείας και τη συζήτηση στην ομάδα παραγωγής πολιτικής του επιτελείου, προκύπτει η ανάγκη για ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, για αντιμετώπιση καταχρήσεων από όλες τις πλευρές, γι’ αυτό και ανάμεσα στις προτάσεις του προεκλογικού μου προγράμματος είναι η αναβάθμιση του ηλεκτρονικού συστήματος του ΓεΣΥ και οι περαιτέρω αυτοματοποιήσεις ελέγχων. Εξαιρετικά σημαντικό για κάθε σύστημα υγείας είναι ασφαλώς τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, όπου υπάρχουν προβλήματα που ταλανίζουν τον ασθενή, γι’ αυτό και δίδουμε σημασία στο θέμα αυτό στο προεκλογικό πρόγραμμα με προτάσεις οι οποίες εκσυγχρονίζουν και ενισχύουν τα ΤΑΕΠ και τα δημόσια νοσηλευτήρια, ενώ προωθείται η δημιουργία εθνικής στρατηγικής υγείας. Δημιουργούμε επίσης συνθήκες οι οποίες θα διευκολύνουν τους πολίτες όπως ο καθορισμός μέγιστου επιτρεπτού χρόνου αναμονής για ασθενείς και προτεραιότητα σε ασθενείς με σπάνια νοσήματα.

Πλάνο για τις μεγάλες προκλήσεις

Οι οικονομολόγοι σε παγκόσμιο επίπεδο προειδοποιούν ότι τα δύσκολα στην οικονομία είναι μπροστά μας. Ποιες προκλήσεις βλέπετε το επόμενο διάστημα;

Όντως οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία ελλοχεύουν κινδύνους και χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση και προσοχή. Ο πληθωρισμός βρίσκεται σε διψήφιο ποσοστό σε πολλές χώρες, και οι οικονομικοί ρυθμοί ανάπτυξης οδηγούνται σε χαμηλότερα επίπεδα. Η παγκόσμια πολιτική αστάθεια οδηγεί σε αβέβαιες εξελίξεις, όπως αντικατοπτρίζεται και από τις διακυμάνσεις στις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές. Η Κύπρος είναι μια μικρή και ανοικτή οικονομία που επηρεάζεται άμεσα από εξωγενείς παράγοντες και τις διεθνείς εξελίξεις. Ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει το 10% και σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  ο ρυθμός της οικονομικής ανάπτυξης αναμένεται να επιβραδυνθεί στο επόμενο διάστημα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια στην προσπάθεια τιθάσευσης του πληθωρισμού και αναμένει ότι οι πολιτικές της θα είναι επιτυχείς στο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Η μεγάλη πρόκληση, από οικονομικής σκοπιάς, είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας και της ανόδου των επιτοκίων, και η συγκράτηση της οικονομικής ανάπτυξης. Θα πρέπει να καταβάλουμε τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια για να αποφύγουμε το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού, από το οποίο δύσκολα θα μπορούμε να εξέλθουμε. Ταυτόχρονα, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας μας και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας μέσα από μεταρρυθμίσεις που θα υλοποιούνται αποτελεί προτεραιότητα.

Πόσο έτοιμος είστε να διαχειριστείτε αυτές τις προκλήσεις;

Δεν είμαι εξ αυτών που, επενδύοντας στον φόβο, παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως σωτήρες ή κατέχοντες μαγικό ραβδί. Πιστεύω όμως στη γνώση, την εμπειρία, τη συνεχή μελέτη, τους ειδικούς, τις δυνατές ομάδες και τη σκληρή δουλειά. Είμαι βέβαιος για το αποτέλεσμα της συλλογικής προσπάθειας που βρίσκεται σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες, η οποία θα δώσει λύσεις σε καθημερινά προβλήματα των πολιτών και θα δημιουργήσει μεγαλύτερη προοπτική στη χώρα μας. Έχοντας πλήρη επίγνωση των δυσκολιών, επενδύω σε ανθρωποκεντρικές πολιτικές, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη την ανάγκη δημοσιονομικής σταθερότητας, μελετώντας και υιοθετώντας παράλληλα τις καλές πρακτικές των χωρών-μελών της ΕΕ που έχουν σε κάποιους τομείς καλύτερες επιδόσεις από εμάς, αξιοποιώντας όλα τα μέσα που μας παρέχονται είτε από την ΕΕ είτε μέσω πολυμερών ή διμερών μας σχέσεων. Έχω εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο δυναμικό της Κύπρου, τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα, και θα είναι δική μου ευθύνη να το αξιοποιήσω σωστά και στο έπακρο για να αντιμετωπισθούν χρόνια προβλήματα και στρεβλώσεις και να ανοίξουν νέοι δρόμοι.

Παρακολουθούμε, λοιπόν, τις διεθνείς και τις τοπικές εξελίξεις πολύ στενά, και έχουμε προετοιμαστεί για άμεση διαχείριση της κατάστασης όχι πυροσβεστικά αλλά ως μέρος ενός ολιστικού προγράμματος διακυβέρνησης. Το θέμα της ακρίβειας για παράδειγμα είναι ήδη η πρώτη μας προτεραιότητα. Έχουμε καταρτίσει πρόγραμμα με βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες δράσεις, τόσο για την καταπολέμηση της ακρίβειας όσο και για την ανακούφιση των ευάλωτων ομάδων. Ταυτόχρονα, αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες για την επίσπευση της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με έμφαση στους τομείς της γεωργίας, κτηνοτροφίας, καινοτομίας, ελαφριάς βιομηχανίας αλλά και ενίσχυση των παραδοσιακών τομέων, όπως του τουρισμού, της ναυτιλίας και των υπηρεσιών. Στόχος είναι η άμεση ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της διαμόρφωσης προσδοκιών προς την επίτευξη του στόχου αυτού, με ενίσχυση σε ποιοτικές θέσεις εργασίας και βελτίωσης μισθών.

«Δεν είμαι εξ αυτών που, επενδύοντας στον φόβο, παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως σωτήρες ή κατέχοντες μαγικό ραβδί», δηλώνει ο ανεξάρτητος υποψήφιος για την προεδρία της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, και επιφυλάσσεται εντός Σεπτεμβρίου να αρχίσει την ανακοίνωση των προεκλογικών του θέσεων. Σε συνέντευξη στη Cyprus Times, ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρεται στην πρότασή του για αναβαθμισμένη εμπλοκή της ΕΕ στις διεργασίες για το Κυπριακό, απαντά σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ, αναπτύσσει τις θέσεις του για το ΓεΣΥ και τοποθετείται στο θέμα των debates. «Έχουμε προετοιμαστεί για άμεση διαχείριση της κατάστασης όχι πυροσβεστικά αλλά ως μέρος ενός ολιστικού προγράμματος διακυβέρνησης» δηλώνει και ιεραρχεί ως πρώτη προτεραιότητα την αντιμετώπιση της ακρίβειας», σχολιάζοντας τις μεγάλες προκλήσεις που θα υπάρξουν στο χώρο της οικονομίας.

Ήθελα να αρχίσουμε με την επικαιρότητα και το ζήτημα που προκλήθηκε με το debate. Τι ακριβώς συνέβη;

Από τον περασμένο μήνα το ΡΙΚ μας απέστειλε επιστολή με την οποία μας ενημέρωνε για την απόφασή του να διοργανώσει debate τον Σεπτέμβριο. Εκπρόσωποι από όλα τα επιτελεία παρέστησαν σε σύσκεψη στο ΡΙΚ. Εμείς επιφυλαχθήκαμε να απαντήσουμε. Τις τελευταίες μέρες βρισκόμασταν σε επικοινωνία με το ΡΙΚ για επαναπρογραμματισμό, λόγω και της απουσίας του κ. Μαυρογιάννη στο εξωτερικό. Μάλιστα, συμφωνήθηκε κατ᾽ αρχήν η παρουσία μου σε debate, στις 6 Οκτωβρίου. Με έκπληξη είδαμε την ανακοίνωση του ΡΙΚ, η οποία δημιούργησε λανθασμένες εντυπώσεις και έδωσε αφορμή για σχόλια, ότι δήθεν ο Χριστοδουλίδης φυγομαχεί κλπ.

Θέλω με την ευκαιρία να πω αυτό που σημειώνω και στην επιστολή προς τον Πρόεδρο του ΡΙΚ: Η διασφάλιση της ενημέρωσης των πολιτών ενόψει των προεδρικών εκλογών είναι υποχρέωση όλων μας, όμως για πρακτικούς λόγους είναι ανθρωπίνως αδύνατον να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε όλες τις προσκλήσεις για συμμετοχή σε debate, από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Φεβρουάριο. Το κάθε κανάλι κάνει τον δικό του προγραμματισμό, υπάρχει ο ανταγωνισμός, που είναι κατανοητός και θεμιτός, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε όλη μέρα σε ένα στούντιο.

Είχατε διατυπώσει αυτές τις επιφυλάξεις;

Στις συναντήσεις που έγιναν με τα υπόλοιπα επιτελεία, αναπτύχθηκε ένας προβληματισμός, όλοι αντιλαμβάνονται αυτά τα πρακτικά ζητήματα. Πώς μπορεί ένας υποψήφιος να ανταποκριθεί σε πέντε προσκλήσεις από κάθε κανάλι, τον μήνα; Κατά μέσο όρο αυτό σημαίνει περίπου περισσότερες από 25 εμφανίσεις, κάθε μήνα. Επιπλέον των υπόλοιπων συνεντεύξεων σε διαδικτυακά, ραδιοφωνικά, έντυπα και άλλα μέσα ενημέρωσης.

Μπορεί να γίνει κάποια ρύθμιση;

Αντιλαμβάνεστε ότι δεν μπορώ εγώ να υποδείξω τον τρόπο διεξαγωγής των συζητήσεων. Επειδή όμως, όπως αντιλαμβάνομαι, η σπουδή του ΡΙΚ να διοργανώσει debate από το Σεπτέμβριο, έχει ενοχλήσει τα ιδιωτικά κανάλια, και το καθένα πλέον κάνει το δικό του προγραμματισμό, επιπλέον των διακαναλικών debete που οργανώνονται πάντοτε λίγο πριν τις εκλογές, έχω καλέσει τον Πρόεδρο του ΡΙΚ, ως επικεφαλής της κρατικής ραδιοτηλεόρασης, να αναλάβει πρωτοβουλία και να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια διαλόγου και με τους υπόλοιπους τηλεοπτικούς σταθμούς, ώστε να προσπαθήσουν να διαμορφώσουν ένα ημερολογιακό και θεματικό πρόγραμμα συζητήσεων, το οποίο θα υπηρετεί την ανάγκη των πολιτών για ενημέρωση και να επιτρέπει σε όλους τους υποψηφίους Προέδρους να εκθέσουν τις απόψεις και τις θέσεις τους.

Έχετε ενδείξεις ότι μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο;

Δεν ξέρω, απλώς επαναλαμβάνω την ετοιμότητά μας να ανταποκριθούμε σε προσκλήσεις για debate, αλλά είναι αδύνατον να είμαστε παρόντες σε όλες τις συζητήσεις. Δεν γίνεται πρακτικά. Δεν γίνεται η απάντηση να είναι «ωραία, θα δείχνουμε άδεια καρέκλα και θα λέμε ότι σας καλέσαμε και δεν ανταποκριθήκατε». Γι᾽ αυτό και στην επιστολή μου προς τον Πρόεδρο του ΡΙΚ υπέδειξα ότι  «η δημοκρατία δεν υπηρετείται με τελεσιγραφικές προσκλήσεις τύπου take it or leave it».

Η στασιμότητα στο Κυπριακό

Σήμερα συμπληρώνονται 48 χρόνια από την δεύτερη εισβολή. Τα δεδομένα στο Κυπριακό είναι αρνητικά. Πώς είναι δυνατόν να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών, η δική μας δηλώνει έτοιμη για συζήτηση από το σημείο διακοπής της τελευταίας προσπάθειας στο Κραν Μοντάνα, ενώ η τουρκική αμφισβητεί τη βάση λύσης και μιλά απροκάλυπτα για δύο κράτη;

Χωρίς αμφιβολία τα δεδομένα είναι αρκετά δύσκολα και προκαλούν εύλογα έντονη απογοήτευση και ανησυχία. Η πάροδος του χρόνου ενισχύει τα  τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής και κατοχής, δημιουργεί νέα, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την προοπτική επίλυσης του κυπριακού. Παρόλα αυτά, το παράνομο status quo δεν μπορεί να αποτελεί τη λύση του προβλήματος, και η μοναδική επιλογή που υπάρχει είναι, παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις, να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών.  Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι όσο το κυπριακό μένει άλυτο, όσο η Κύπρος είναι διαιρεμένη και η Τουρκία δεσπόζουσα στο βόρειο κατεχόμενο τμήμα, δεν μπορεί να υπάρξουν συνθήκες πραγματικής, ολοκληρωμένης, ευημερίας, ειρήνης και ασφάλειας για κανένα πολίτη αυτού του κράτους. Είναι σαφές για μένα ότι δεν υπάρχει άλλη οδός από αυτήν της αξιοποίησης όλων των μέσων, όλων των εργαλείων που έχουμε στη διάθεσή μας για να διαπραγματευτούμε και να πετύχουμε συνολική λύση εντός του συμφωνημένου πλαισίου. Ούτε η λύση δύο κρατών, ούτε η διχοτόμηση, ούτε, επαναλαμβάνω, και η παρούσα κατάσταση πραγμάτων, μπορούν να αποτελέσουν τη λύση του κυπριακού.

Όταν μιλάμε για το Κυπριακό, θα πρέπει να λαμβάνουμε πάντα υπόψη τόσο το εσωτερικό, τις συνιστώσες δηλαδή του κράτους μας, όπως η οικονομία, το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων, η ποιότητα των θεσμών και του κράτους δικαίου αλλά και το διεθνές πλαίσιο στο οποίο καλούμαστε να κινηθούμε και πώς αυτό επηρεάζει τις προοπτικές για λύση. Απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση και πολιτική την οποία, σε κάποιες περιπτώσεις στο παρελθόν δεν ακολουθούσαμε. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι για να πετύχεις συνθήκες για επανέναρξη διαπραγματεύσεων, αλλά και εφόσον το πετύχεις αυτό, εκεί, στο τραπέζι του διαλόγου έχουν ιδιαίτερη σημασία και άλλοι παράγοντες, όπως η εξωτερική πολιτική που ασκείς, οι συμμαχίες διεθνώς που έχεις οικοδομήσει, η εικόνα σου σε διεθνές επίπεδο, η άμυνα και αποτρεπτική ισχύς, η εσωτερική κατάσταση, η οικονομία, ζητήματα ενέργειας, όπως βεβαίως και οι σχέσεις μας με τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας.

Σε σχέση με το διεθνές περιβάλλον για παράδειγμα, που είναι καθοριστικής σημασίας, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν λειτουργούμε στο κενό και σίγουρα επηρεαζόμαστε πολύ περισσότερο από τις διεθνείς εξελίξεις, από ότι τις επηρεάζουμε εμείς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας και ειδικά της ΕΕ στο Ουκρανικό, που ήταν απόλυτα ορθή, θα πρέπει στην προσπάθειά μας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων να προβάλουμε το Κυπριακό ως θέμα εισβολής και κατοχής, όπως συμβαίνει δηλαδή αυτή τη στιγμή με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αντιμετωπίζοντας με αυτό τον τρόπο και την τουρκική αξίωση για λύση δύο κρατών. Αυτό για να συμβεί και να έχει επιτυχία πρέπει να έχουμε ενεργό και πολυθεματικό ρόλο στην ΕΕ, να διαδραματίζουμε ρόλο στα τεκταινόμενα των Βρυξελλών, έχοντας ταυτόχρονα μια διεκδικητική πολιτική ως προς το καθετί που επηρεάζει τα συμφέροντα μας. Το κάθε κράτος μέλος για τα θέματα που το επηρεάζουν ζωτικά απαιτεί στήριξη από την ΕΕ, αυτό είναι χρέος μας να το επιδιώκουμε συνεχώς και συστηματικά.

Την ίδια ώρα μέσω της εσωτερικής διακυβέρνησης θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε χρόνια προβλήματα και στρεβλώσεις, όπως η διαφθορά και η γραφειοκρατία, να δυναμώσουμε την οικονομία μας και να την κάνουμε πιο ανθεκτική, και όλα αυτά θα ενισχύσουν και την αξιοπιστία μας τόσο διεθνώς όσο και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.  Επιπλέον, η συμμετοχή μας για χρόνια στην ΕΕ, η εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στις ελεύθερες περιοχές από το 2004, αποτελούν σημαντικά εργαλεία, τα οποία θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τόσο ως προς το περιεχόμενο της λύσης, αλλά και ως προς τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Ο ρόλος της Ευρώπης

Πώς σκέφτεστε να δράσετε σε περίπτωση εκλογής σας; Τι είναι εκείνο που θα κάνετε ώστε να υπάρξει ξανά μια νέα διαδικασία και κυρίως, πώς η διαδικασία αυτή θα οδηγεί σε μια λύση που θα ικανοποιεί τα θέλω όλων των πλευρών ώστε να γίνει αποδεκτή, και να λειτουργήσει;

 Μέσα στο πλαίσιο που περιέγραψα πιο πάνω, εντάσσεται η πρότασή μου για τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση της ΕΕ, και των θεσμών της, σε ανώτατο επίπεδο στις προσπάθειες για λύση με τον διορισμό από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μιας ισχυρής προσωπικότητας ως ειδικού απεσταλμένου για το Κυπριακό και την ενεργότερη συνολικά εμπλοκή της ΕΕ, χτίζοντας σε προηγούμενη σχετική εμπειρία συνεργασίας των τεχνοκρατών της ΕΕ με τον ΟΗΕ για σκοπούς κυπριακού. Όπως διαφάνηκε από την τελευταία διαπραγματευτική διαδικασία, η παρουσία Ευρωπαίου απεσταλμένου σε ανώτατο επίπεδο εκπροσώπησης είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς διασφαλίζει ότι το περιεχόμενο της λύσης του Κυπριακού διέπεται από τις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι δικλείδα δημοκρατίας και διασφάλισης των τεσσάρων βασικών ελευθεριών στην επανενωμένη Κύπρο. Η μόνιμη παρουσία και εμπλοκή ειδικού αντιπροσώπου, μαζί με μια σειρά άλλων ενεργειών και πρωτοβουλιών τις οποίες ήδη επεξεργαζόμαστε, θα συμβάλει ακόμα πιο καθοριστικά στις προσπάθειές μας για επίλυση του Κυπριακού. Πιστεύω στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συμβολή της, είναι γνωστό και από τις διευρύνσεις της ΕΕ ότι η διαδικασία εναρμόνισης με το κεκτημένο αποτελεί ένα πολύ δυναμικό εργαλείο εκδημοκρατικοποίησης και εκσυγχρονισμού που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης επανενωτικός. Το έχουμε δει στις περιπτώσεις, αν και δεν είναι ίδιες, όμως μπορούν να εξαχθούν πολύ χρήσιμα συμπεράσματα, όπως η επανένωση της Γερμανίας, οι χώρες της Βαλτικής, ή χώρες με ομοσπονδιακά συντάγματα όπως το Βέλγιο, ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία και οι ευρωπαϊκές αξίες που εμπεριέχονται στις Συνθήκες της ΕΕ, μπορούν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο και στη θεμελίωση της ειρήνης αλλά και στη λειτουργικότητα μιας διακυβέρνησης κατά τα άλλα δύσκολης. Επαναλαμβάνω, πιστεύω στην ΕΕ και θεωρώ ότι υπάρχει μεγάλο πεδίο αξιοποίησης μέσω μιας ολιστικής προσέγγισης η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο σε θέματα κυπριακού, ειδικότερα εφόσον οι Τουρκοκύπριοι, όπως και οι Ελληνοκύπριοι, είναι Ευρωπαίοι πολίτες ενώ η Τουρκία είναι μια υπό ένταξη χώρα με ειδικές, πολύ σημαντικές, σχέσεις με την ΕΕ. Το ζητούμενο είναι να δει κάποιος το θέμα σφαιρικά, με καλή προετοιμασία, συνέπεια και αξιοπιστία και να αξιοποιεί ό,τι μέσο έχει και όχι αποσπασματικά ή μεμονωμένα, εγκαταλείποντας την προσπάθεια στην πρώτη δυσκολία ή επιφύλαξη ενός εταίρου ή ενός θεσμού. Στη διπλωματία θέλει στρατηγική, σχέδιο δηλαδή, γνώση, εμπειρία, αξιοπιστία, αξιοποίηση όλων των μέσων, επιμονή και υπομονή.

«Δεν συζητώ για δύο κράτη»

Πώς βλέπετε να κινούνται τα Ηνωμένα Έθνη, όταν και εφόσον αποφασίσουν την επανέναρξη μιας νέας προσπάθειας; Θα… μοιράσουν τη διαφορά ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών; Θα προσπαθήσουν να τετραγωνίσουν τον κύκλο, όπως ο κ. Γκουτέρες ανέφερε μετά την άτυπη διάσκεψη 5+1 στη Γενεύη;

Η κάθε νέα προσπάθεια λαμβάνει σαφώς υπόψη νεότερα δεδομένα και, αναμφίβολα, αυτά δεν είναι τα ίδια όπως για παράδειγμα πριν από δέκα χρόνια. Την ίδια στιγμή φυσικά, και λαμβάνοντας υπόψη την επιστημονική ενασχόλησή μου με την ιστορία των διαπραγματεύσεων για επίλυση του κυπριακού, καμία νέα πρωτοβουλία για επανέναρξη των συνομιλιών παραγνωρίζει το πού και πώς τερματίστηκε η προηγούμενη προσπάθεια. Έχει πολύ μεγάλη σημασία εμείς να προετοιμαζόμαστε, να διεκδικούμε και να αποδεικνύουμε στην πράξη την ετοιμότητά μας για επανέναρξη των συνομιλιών με στόχο τη λύση που θα είναι σύμφωνη με τα ψηφίσματα  του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τις αξίες και τις αρχές του Δικαίου της ΕΕ. Δεν μπορούν καν να συζητηθούν οι αξιώσεις της τουρκικής και της τουρκοκυπριακής πλευράς όπως διατυπώθηκαν στην άτυπη διάσκεψη στη Γενεύη. Σε καμία απολύτως  περίπτωση δεν αποδέχομαι συζήτηση για λύση δύο κρατών.
Είμαι έτοιμος να συζητήσω για μια επανενωμένη Κύπρο, ένα λειτουργικό, ευρωπαϊκό κράτος, στο οποίο όλοι οι πολίτες του, Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Μαρωνίτες, Αρμένιοι και Λατίνοι, θα απολαμβάνουν των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασικών ελευθεριών που απολαμβάνουν οι άλλοι ευρωπαίοι πολίτες σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Ένα αλληλοεπιδρών κράτος-μέλος της ΕΕ, μια παράμετρος αξιοπιστίας και σταθερότητας στην περιοχή μας. Κυρίως, η Κύπρος, πρέπει να καταστεί ένα δημοκρατικό και σύγχρονο κράτος, απαλλαγμένο από τους αναχρονισμούς των εγγυήσεων και ελεύθερο, με την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Μόνο τότε θα επικρατήσουν πραγματικές συνθήκες ευημερίας, ειρήνης και ασφάλειας τόσο στην Κύπρο όσο και στην περιοχή.

Τα γεγονότα στο Kραν Μοντάνα

Η δημοσίευση του πρακτικού της συνάντησης της 4ης Ιουλίου στο Κραν Μοντάνα, από τον Φιλελεύθερο, επανέφερε στην επικαιρότητα την προσπάθεια που έγινε πριν από πέντε χρόνια. Ποια είναι η δική σας θέση για το επίμαχο θέμα;

Τα γεγονότα στο Κραν Μοντανά είναι εδώ και χρόνια γνωστά. Το πρακτικό της συνάντησης της 4ης Ιουλίου έρχεται απλώς να τα επιβεβαιώσει. Οι συνομιλίες κατέρρευσαν, δυστυχώς και προς μεγάλη απογοήτευση, με ευθύνη της τουρκικής πλευράς. Οι άγονες αντιπαραθέσεις και η μεταξύ μας διαπραγμάτευση για το ποιος ευθύνεται για την κατάρρευση των συνομιλιών, για το ποιος φταίει περισσότερο και ποιος λιγότερο, απλώς δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο τις προσπάθειες για να φτάσουμε στο επιδιωκόμενο, που είναι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με στόχο τη συνολική λύση του Κυπριακού και η αντιμετώπιση της τουρκικής διαιρετικής πολιτικής.

Τώρα, περισσότερο από ποτέ, λόγω της αναθεωρητικής στάσης της Τουρκίας και της επαναλαμβανόμενης αξίωσης για λύση δύο κρατών, επιβάλλεται σύνθεση και ενότητα δυνάμεων, ομοψυχία, αυτοσυγκράτηση, αλλά και να κρατηθεί το Κυπριακό μακριά από μικροπολιτικές και προεκλογικές σκοπιμότητες. Το Κυπριακό είναι θέμα ζωτικής σημασίας. Αφορά το μέλλον μας, το μέλλον τον παιδιών μας. Οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε υπεύθυνα και με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας και του λαού μας. Είναι λυπηρό, αλλά δυστυχώς ενορχηστρώθηκε σκόπιμα από κάποιους την επαύριον της αποτυχίας, μια ψευδής παραφιλολογία με σκοπό να πλήξει την αξιοπιστία μου μόνο και μόνο επειδή υπήρχε η υποψία ότι ενδεχομένως κάποτε να εκδήλωνα ενδιαφέρον για τις προεδρικές εκλογές. Εάν αυτό δεν έπληττε τα συμφέροντα του τόπου μας ίσως να μην το σχολίαζα καν. Επειδή όμως τα πλήττει, και μάλιστα κατά τρόπο επικίνδυνο, το αναφέρω, όπως επίσης και την ανάγκη να επιδειχθεί από όλους σοβαρότητα και υπευθυνότητα.

Χάθηκε ή όχι ευκαιρία στο Κραν Μοντάνα;

Το Κραν Μοντανά αποτελεί σταθμό στην ιστορία των διαπραγματεύσεων για επίλυση του Κυπριακού. Η αναφορά στο πλαίσιο Γκουντέρες για κατάργηση του επεμβατικού δικαιώματος των εγγυητριών δυνάμεων αποτελεί δραστική προσθήκη στο διαπραγματευτικό κεκτημένο την οποία οφείλουμε να διαφυλάξουμε, γιατί απαντά σε μια μεγάλη δικαιολογημένα ανησυχία των Ελληνοκυπρίων που άπτεται του θέματος της ασφάλειας. Η κατάργηση του αναχρονιστικού δικαιώματος επέμβασης, σε συνδυασμό με τη σταδιακή αλλά πλήρη αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, αποτελεί για εμένα κορυφαία προτεραιότητα. Προσωπικά, και χωρίς να παραγνωρίζω ότι η πάροδος του χρόνου δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την όλη προσπάθεια, δεν πιστεύω σε τελευταίες ευκαιρίες και ούτε πρέπει να γίνεται αποδεκτή μια κακή και επικίνδυνη λύση υπό το καθεστώς τρόμου ή επειδή κάποιοι επαναλαμβάνουν ότι δεν θα έχεις άλλη ευκαιρία. Εξάλλου, αυτός που διαπραγματεύεται πρέπει να έχει υπόψη ότι η λύση θα πρέπει να ικανοποιήσει τις ελάχιστες απαιτήσεις του λαού και ότι  είναι εξίσου κακό και δύσκολο για τον τόπο ο λαός να βρεθεί και πάλι μπροστά στο ενδεχόμενο απόρριψης. Οφείλουμε να παραμένουμε ακόμη και στα δύσκολα αισιόδοξοι και επίμονοι, να συνεχίζουμε ακούραστα τις προσπάθειές μας, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη ότι τα τετελεσμένα της εισβολής, το απαράδεκτο status quo, σε ένα κράτος de facto διχοτομημένο από το 1974, εμπεδώνονται, και ο χρόνος μαζί με νέα δεδομένα επί του εδάφους δυσκολεύουν περισσότερο τον επιδιωκόμενο στόχο που είναι η λύση και η επανένωση της Κύπρου. Πρέπει να εργαστούμε ώστε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για να γίνει αποδεκτή η λύση από πλειοψηφία του Κυπριακού λαού, Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, επειδή θα αντιμετωπίζει τις βασικές ανησυχίες και θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους.

Εκτιμάτε ότι θα υπάρξει άλλη προσπάθεια πριν τις προεδρικές στην Κύπρο και την Τουρκία;

Η αναθεωρητική πολιτική που υιοθετεί ο κ. Ερντογάν, οι εκφάνσεις της οποίας είναι σε όλους ορατές, δεν επιτρέπει ιδιαίτερη αισιοδοξία. Παρόλα αυτά, όπως προανέφερα, οι εξελίξεις στο Κυπριακό θα πρέπει να διασυνδεθούν με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, για αυτό και οφείλουμε ως κράτος να είμαστε σε εγρήγορση και να ενισχύουμε συνεχώς τους δείκτες ισχύος μας είτε αυτοί αφορούν την οικονομία μας, την γεωπολιτική μας θέση, τις συμμαχίες και την εξωτερική μας πολιτική είτε τα όσα εσωτερικά συμβαίνουν και συζητούνται στην ΕΕ και στα οποία η Κύπρος έχει λόγο και ρόλο. Επί του παρόντος, η στάση και δράση της Τουρκίας είναι προκλητική και απειλητική, προκαλώντας περισσότερο ανησυχία, παρά αισιοδοξία για θετικές εξελίξεις και η Λευκωσία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι αδρανής, αλλά διεκδικητική και έτοιμη.

Αρχή με την παιδεία

O χρόνος μετρά αντίστροφα για την ανακοίνωση του προεκλογικού σας προγράμματος, το Φθινόπωρο. Είστε προς το τέλος;

Έχει παραχθεί το μεγαλύτερο μέρος του προεκλογικού προγράμματος από τις ομάδες παραγωγής πολιτικής του επιτελείου μου μέσω μιας πολύ πρωτοποριακής διαδικασίας εκπόνησης που αποτελεί έκφανση της συμμετοχικής δημοκρατίας. Ένα πρόγραμμα από την κοινωνία για την κοινωνία με τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Με συγκεκριμένους τομείς προτεραιότητας για βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη, και άσκηση αποτελεσματικής και διαφανούς διακυβέρνησης με έλεγχο και λογοδοσία για όλους. Αρκετές από τις πολιτικές και στους τέσσερις βασικούς πυλώνες έχουν ολοκληρωθεί και αυτές που παραμένουν, βρίσκονται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας. Ήδη από το καλοκαίρι έχουμε ξεκινήσει την παρουσίαση των πολιτικών μας, με τις προτάσεις μου σε σχέση με τη Νεολαία, μέσω μιας πρωτοποριακής, διαδραστικής εκδήλωσης με τη χρησιμοποίηση της τεχνολογίας και σύγχρονων μέσων οπτικοακουστικής επικοινωνίας και κατά παρόμοιο τρόπο, μέσω διοργάνωσης και άλλων θεματικών εκδηλώσεων, θα αρχίσουμε την παρουσίαση και των υπολοίπων πολιτικών. Η συνέχεια δίδεται τον Σεπτέμβριο, με πρώτη παρουσίαση στον τομέα της Παιδείας. Εντός Φθινοπώρου το πρόγραμμα θα είναι έτοιμο στην ολότητά του, με συγκεκριμένες προτάσεις σε κάθε τομέα και όπου είναι δυνατόν χρονοδιαγράμματα και μεθοδολογία σύγχρονη για παρακολούθηση της εφαρμογής του. Οι πολίτες δεν θα ακούσουν από μας «θα», ούτε υποσχέσεις, αλλά προτάσεις συγκεκριμένες και ρεαλιστικές που θα αλλάξουν την ποιότητα ζωής τους, που είναι απόρροια της δικής μας συζήτησης μαζί τους και επιστημονικής επεξεργασίας από δεκάδες ειδικούς, επιστήμονες, εμπειρογνώμονες, επαγγελματίες, ακαδημαϊκούς.

Πού θα εστιάζει το πρόγραμμα; Πού θα δώσετε έμφαση;

Το πρόγραμμα εστιάζει στον άνθρωπο. Όλες οι προτάσεις στο προεκλογικό μου πρόγραμμα είναι ανθρωποκεντρικές και οι προτεραιότητές μου έχουν καθοριστεί μέσα από τον διάλογο με τους πολίτες. Από τις 15 Ιανουαρίου, έχω συναντηθεί με χιλιάδες συμπολίτες μου. Άκουσα τα προβλήματα, τις ανησυχίες τους, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό συμπίπτουν από τη μια άκρη της ελεύθερης Κύπρου, μέχρι την άλλη. Είναι προβλήματα καθημερινά, αλλά και ανησυχίες και προβληματισμοί για το μέλλον τους και το μέλλον των παιδιών τους. Προβληματισμοί σε σχέση με την οικονομία, την αποτελεσματική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, με την ασφάλεια, την υγεία, την παιδεία, την ακρίβεια, τη διασφάλιση της σταθερότητας και ευημερίας, τη δημιουργία προοπτικής για επαγγελματική αξιοπρέπεια, για μισθούς και για συντάξεις που να εξασφαλίζουν στέγη και οικονομική βιωσιμότητα. Προβληματισμοί γενικοί, αλλά και ειδικοί και πολύ συγκεκριμένοι, όπως αυτοί των ευάλωτων ομάδων, των αναπήρων, των πολυτέκνων, των μονογονιών, των γυναικών, και όλων αυτών που αγωνίζονται για τις ίσες ευκαιρίες με σεβασμό στη διαφορετικότητα, τους οποίους η ομάδα παραγωγής πολιτικής κωδικοποίησε με στόχο να δοθούν απτές λύσεις.

H συνεργασία με το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ είναι από μόνη της μια πρόκληση. Πώς γεφυρώνονται οι διαφωνίες σε σημαντικά θέματα; Ποιος έχει τον τελευταίο λόγο;

Από την πρώτη στιγμή που ανακοίνωσα την ανεξάρτητη υποψηφιότητά μου για την προεδρία της Δημοκρατίας, πολύ πριν τη στήριξη των κομμάτων, είναι δίπλα μου άτομα από όλους τους κομματικούς χώρους, από κάθε ιδεολογικοπολιτική προσέγγιση, ανέντακτοι, αποστασιοποιημένοι, άνθρωποι που δεν ψήφισαν ποτέ, όπως επίσης νέοι ψηφοφόροι. Γνωστοί ή άγνωστοι στο ευρύ κοινό. Η πολυσυλλεκτικότητα αποτελεί το μέσο για τη συνένωση δυνάμεων και την επίτευξη ομοψυχίας και σύμπνοιας. Το παρελθόν και η ιστορία του κάθε ενός είναι σεβαστή, όμως ο κοινός στόχος υπερτερεί, ενώνει, συνθέτει, ενδυναμώνει.

Το βλέπω να συμβαίνει στο γραφείο μου. Στο επιτελείο,  οι άνθρωποι που εργάζονται καθημερινά μαζί μου, έχουν διαφορετικές κομματικές αφετηρίες και πολιτικό υπόβαθρο. Συνεργάζονται αρμονικά και παραγωγικά, γιατί μας ενώνει ο κοινός στόχος. Το μέλλον της Κύπρου, η βελτίωση της ποιότητας της καθημερινότητας του πολίτη, πιο ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, παιδείας, εργασίας,  ίσες ευκαιρίες για όλους και πολλά άλλα. Αν ρωτήσεις δέκα διαφορετικά άτομα σήμερα θα σου πουν ότι θέλουν καλύτερες συνθήκες ζωής για όλους, να υπάρχει το αίσθημα της δικαιοσύνης, και των ίσων ευκαιριών, περισσότερη διαφάνεια και απλοποιημένες διαδικασίες και υπηρεσίες του κράτους. Σε αυτό ακριβώς προσβλέπουμε εμείς. Απτά αποτελέσματα που θα αγγίξουν όλους τους πολίτες της Κύπρου. Δεν αποτελεί πρόκληση για μένα η στήριξη της ανεξάρτητης υποψηφιότητάς μου από το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ. Αποτελεί αν θέλετε σε κάποιο βαθμό τη φυσιολογική συνέχεια της συνενωτικής στήριξης των πολιτών η οποία και προηγήθηκε. Για αυτό εξάλλου τα κόμματα μίλησαν για υπέρβαση. Σε αντίθεση με άλλους ανθυποψηφίους μου, δεν ανέμενα την στήριξη κομμάτων για να αποφασίσω αν θα είμαι υποψήφιος. Αυτό επακολούθησε και μάλιστα μετά από αρκετό καιρό και σε αυτό συνέβαλε και η λαϊκή βούληση. Είναι πολύ σημαντικό αυτό και για το πρόγραμμα αλλά και για τον τρόπο της διακυβέρνησης. Η δέσμευσή μου είναι πρωτίστως έναντι όλου αυτού του κόσμου τον οποίο και θέλω να τιμήσω με μια αποτελεσματική διακυβέρνηση. Η στήριξη των κομμάτων, δεν ακολουθεί τις πρακτικές των προηγούμενων συνεργασιών για την προεδρία της Δημοκρατίας. Δεν υπάρχουν ανταλλάγματα, ούτε και δεσμεύσεις και σαφώς υπάρχουν και θα υπάρξουν διαφορετικές απόψεις και προσεγγίσεις, ίσως και διαφωνίες. Όμως, όπως η νομοθετική εξουσία, η Βουλή, πρέπει να συνθέσει για να ψηφίσει μια νέα νομοθεσία, έτσι και εμείς θα πρέπει να συνθέσουμε και να βρούμε γεφυρωτικές λύσεις που αντικατοπτρίζουν και τη βούληση της πλειονότητας του λαού. Έτσι ακριβώς λειτουργεί και η ΕΕ για όσους γνωρίζουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στις Βρυξέλλες.

Τις τελευταίες μέρες επανήλθε το θέμα του ΓεΣΥ. Ποια είναι η θέση σας;

Στηρίζω το ΓεΣΥ, χωρίς υποσημειώσεις και ουρές και μέσα στο προεκλογικό μου πρόγραμμα υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις που στοχεύουν στην περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμισή του. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας και ήμουν ξεκάθαρα θιασώτης μιας τέτοιας πολιτικής από την αρχή. Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας όλων ανεξαιρέτως των πολιτών χωρίς διακρίσεις θα πρέπει να συνεχιστεί απρόσκοπτα και όλες οι κινήσεις που αφορούν στο ΓεΣΥ θα πρέπει να γίνονται πολύ μελετημένα και προσεκτικά έτσι ώστε να μην αιωρείται καν η υπόνοια για προσπάθεια αποδόμησής του. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του προεκλογικού μου προγράμματος, έχω πραγματοποιήσει επαφές με όλους τους εμπλεκόμενους στο ΓεΣΥ, οι οποίοι επιβεβαιώνουν και την ύπαρξη προβλημάτων και στρεβλώσεων. Θα ήταν άλλωστε περίεργο για ένα νεοσύστατο σύστημα υγείας, να μην υπήρχαν προβλήματα.

Μέσα από τον διάλογο με τους φορείς της υγείας και τη συζήτηση στην ομάδα παραγωγής πολιτικής του επιτελείου, προκύπτει η ανάγκη για ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, για αντιμετώπιση καταχρήσεων από όλες τις πλευρές, γι’ αυτό και ανάμεσα στις προτάσεις του προεκλογικού μου προγράμματος είναι η αναβάθμιση του ηλεκτρονικού συστήματος του ΓεΣΥ και οι περαιτέρω αυτοματοποιήσεις ελέγχων. Εξαιρετικά σημαντικό για κάθε σύστημα υγείας είναι ασφαλώς τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, όπου υπάρχουν προβλήματα που ταλανίζουν τον ασθενή, γι’ αυτό και δίδουμε σημασία στο θέμα αυτό στο προεκλογικό πρόγραμμα με προτάσεις οι οποίες εκσυγχρονίζουν και ενισχύουν τα ΤΑΕΠ και τα δημόσια νοσηλευτήρια, ενώ προωθείται η δημιουργία εθνικής στρατηγικής υγείας. Δημιουργούμε επίσης συνθήκες οι οποίες θα διευκολύνουν τους πολίτες όπως ο καθορισμός μέγιστου επιτρεπτού χρόνου αναμονής για ασθενείς και προτεραιότητα σε ασθενείς με σπάνια νοσήματα.

Πλάνο για τις μεγάλες προκλήσεις

Οι οικονομολόγοι σε παγκόσμιο επίπεδο προειδοποιούν ότι τα δύσκολα στην οικονομία είναι μπροστά μας. Ποιες προκλήσεις βλέπετε το επόμενο διάστημα;

Όντως οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία ελλοχεύουν κινδύνους και χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση και προσοχή. Ο πληθωρισμός βρίσκεται σε διψήφιο ποσοστό σε πολλές χώρες, και οι οικονομικοί ρυθμοί ανάπτυξης οδηγούνται σε χαμηλότερα επίπεδα. Η παγκόσμια πολιτική αστάθεια οδηγεί σε αβέβαιες εξελίξεις, όπως αντικατοπτρίζεται και από τις διακυμάνσεις στις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές. Η Κύπρος είναι μια μικρή και ανοικτή οικονομία που επηρεάζεται άμεσα από εξωγενείς παράγοντες και τις διεθνείς εξελίξεις. Ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει το 10% και σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  ο ρυθμός της οικονομικής ανάπτυξης αναμένεται να επιβραδυνθεί στο επόμενο διάστημα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια στην προσπάθεια τιθάσευσης του πληθωρισμού και αναμένει ότι οι πολιτικές της θα είναι επιτυχείς στο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Η μεγάλη πρόκληση, από οικονομικής σκοπιάς, είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας και της ανόδου των επιτοκίων, και η συγκράτηση της οικονομικής ανάπτυξης. Θα πρέπει να καταβάλουμε τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια για να αποφύγουμε το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού, από το οποίο δύσκολα θα μπορούμε να εξέλθουμε. Ταυτόχρονα, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας μας και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας μέσα από μεταρρυθμίσεις που θα υλοποιούνται αποτελεί προτεραιότητα.

Πόσο έτοιμος είστε να διαχειριστείτε αυτές τις προκλήσεις;

Δεν είμαι εξ αυτών που, επενδύοντας στον φόβο, παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως σωτήρες ή κατέχοντες μαγικό ραβδί. Πιστεύω όμως στη γνώση, την εμπειρία, τη συνεχή μελέτη, τους ειδικούς, τις δυνατές ομάδες και τη σκληρή δουλειά. Είμαι βέβαιος για το αποτέλεσμα της συλλογικής προσπάθειας που βρίσκεται σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες, η οποία θα δώσει λύσεις σε καθημερινά προβλήματα των πολιτών και θα δημιουργήσει μεγαλύτερη προοπτική στη χώρα μας. Έχοντας πλήρη επίγνωση των δυσκολιών, επενδύω σε ανθρωποκεντρικές πολιτικές, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη την ανάγκη δημοσιονομικής σταθερότητας, μελετώντας και υιοθετώντας παράλληλα τις καλές πρακτικές των χωρών-μελών της ΕΕ που έχουν σε κάποιους τομείς καλύτερες επιδόσεις από εμάς, αξιοποιώντας όλα τα μέσα που μας παρέχονται είτε από την ΕΕ είτε μέσω πολυμερών ή διμερών μας σχέσεων. Έχω εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο δυναμικό της Κύπρου, τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα, και θα είναι δική μου ευθύνη να το αξιοποιήσω σωστά και στο έπακρο για να αντιμετωπισθούν χρόνια προβλήματα και στρεβλώσεις και να ανοίξουν νέοι δρόμοι.

Παρακολουθούμε, λοιπόν, τις διεθνείς και τις τοπικές εξελίξεις πολύ στενά, και έχουμε προετοιμαστεί για άμεση διαχείριση της κατάστασης όχι πυροσβεστικά αλλά ως μέρος ενός ολιστικού προγράμματος διακυβέρνησης. Το θέμα της ακρίβειας για παράδειγμα είναι ήδη η πρώτη μας προτεραιότητα. Έχουμε καταρτίσει πρόγραμμα με βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες δράσεις, τόσο για την καταπολέμηση της ακρίβειας όσο και για την ανακούφιση των ευάλωτων ομάδων. Ταυτόχρονα, αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες για την επίσπευση της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με έμφαση στους τομείς της γεωργίας, κτηνοτροφίας, καινοτομίας, ελαφριάς βιομηχανίας αλλά και ενίσχυση των παραδοσιακών τομέων, όπως του τουρισμού, της ναυτιλίας και των υπηρεσιών. Στόχος είναι η άμεση ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της διαμόρφωσης προσδοκιών προς την επίτευξη του στόχου αυτού, με ενίσχυση σε ποιοτικές θέσεις εργασίας και βελτίωσης μισθών.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Κύπρο και τον Κόσμο, την ώρα που συμβαίνουν στη Cyprus Times

Top Stories

gallery

Εκδήλωση τιμής για οικογένεια Θανάση και ποινικούς ανακριτές. «Τον ακούω ακόμα να με παρακαλά» (pics-video)

Εκδήλωση από τον Φιλοαστυνομικό Σύνδεσμο για απονομή μεταθανάτιων τιμών στον Θανάση Νικολάου - Τιμήθηκαν και οι δύο ποινικοί ανακριτές - «Στοιχεία υπάρχουν» ανέφερε ο εκ των ποινικών ανακριτών Σάββας Μάτσας

Θρήνος για τον χαμό του Γιώργου: «Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ…» Ψάχνει μαρτυρίες η Αστυνομία (pics-video)

Έχασε τον έλεγχο της μοτοσικλέτας του και ακολούθησε τρελή πορεία - Εκτινάχθηκε στον αέρα και κατέληξε σε αυλή - Εξετάζεται εάν έφερε προστατευτικό κράνος #cyprustimes

MC MEDIA NETWORK

«Ο Χάμπος είναι η αποκάλυψη στην Ομόνοια» (vid)

Ένα ξεχωριστό δίδυμο αποτελεί τους τους φιλοξενούμενους στο PRO-SHOW Podcast, Season 2, επεισόδιο #4. Ανδρέας Πογιατζής και Πανίκος Χατζηλιασής, φιλοξενούν στο στούντιο της MC Digital Media...

Τα ζώδια σήμερα Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022

Τα ζώδια της ημέρας Τα ζώδια σήμερα Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022. Διάβασε το ωροσκόπιο σου και μάθε πως σε επηρεάζουν τα άστρα σήμερα. Αναλυτικές ημερήσιες αστρολογικές προβλέψεις για όλα τα ζώδια: Σεπτέμβριος 2022: Οι...

Ανδρέας Τσέλεπος: Δημοσίευσε τα πρώτα στιγμιότυπα από τις προετοιμασίες για την ταινία «Κάμπινγκ» (Photos)

Οι πρώτες φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν! Ο γνωστός Κύπριος ηθοποιός, Ανδρέας Τσέλεπος γνωστοποίησε μέσα από δημοσίευση του, τα πρώτα στιγμιότυπα από τις προετοιμασίες για την ταινία...

MC MEDIA NETWORK

«Ο Χάμπος είναι η αποκάλυψη στην Ομόνοια» (vid)

Ένα ξεχωριστό δίδυμο αποτελεί τους τους φιλοξενούμενους στο PRO-SHOW Podcast, Season 2, επεισόδιο #4. Ανδρέας Πογιατζής και Πανίκος Χατζηλιασής, φιλοξενούν στο στούντιο της MC Digital Media...

Τα ζώδια σήμερα Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022

Τα ζώδια της ημέρας Τα ζώδια σήμερα Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022. Διάβασε το ωροσκόπιο σου και μάθε πως σε επηρεάζουν τα άστρα σήμερα. Αναλυτικές ημερήσιες αστρολογικές προβλέψεις για όλα τα ζώδια: Σεπτέμβριος 2022: Οι...

Ανδρέας Τσέλεπος: Δημοσίευσε τα πρώτα στιγμιότυπα από τις προετοιμασίες για την ταινία «Κάμπινγκ» (Photos)

Οι πρώτες φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν! Ο γνωστός Κύπριος ηθοποιός, Ανδρέας Τσέλεπος γνωστοποίησε μέσα από δημοσίευση του, τα πρώτα στιγμιότυπα από τις προετοιμασίες για την ταινία...

Lifestyle

Lifestyle

Advertorials