MC MEDIA NETWORK

December 1, 2022 Thursday 22:11:13

Εγγραφή στο
Newsletter


Λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2022 στο Κίτιον – Παμπούλα (pics)


Οι δύο στόχοι και τα ευρήματα που ανακαλήφθηκαν

Κατέβασε το APP της CYPRUS TIMES! ΕΔΩ για Android και ΕΔΩ για iOS

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων, του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων ανακοινώνει τη λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2022 στη θέση Παμπούλα στη Λάρνακα (αρχαίο Κίτιον), από τη Γαλλική αρχαιολογική αποστολή.

Η Γαλλική αποστολή διεξήγαγε τις φετινές έρευνες στο Κίτιον-Παμπούλα για περίοδο τεσσάρων εβδομάδων τον Οκτώβριο 2022. Οι έρευνες είχαν δύο στόχους: πρώτον, να ολοκληρωθεί η ανασκαφή ενός πιθανού αποθέτη (λάκκου) που είχε εντοπιστεί και ανασκαφεί μερικώς το 2021 ο οποίος περιείχε αριθμό Φοινικικών οστράκων της Κλασικής περιόδου και δεύτερον, να διευρυνθεί η ανασκαφή στα δάπεδα της Κλασικής περιόδου ούτως ώστε να εξεταστεί καλύτερα το πλαίσιο του λάκκου.

Κατά τις έρευνες διανοίχθηκαν τρεις τομές στο Τμήμα 11 στο βορειοδυτικό μέρος της θέσης (εικ. 1).  Στην κεντρική τομή, που βρίσκεται στα νότια του λάκκου αφαιρέθηκε ένα παχύ στρώμα αποτελούμενο από ερυθρό χώμα από αποσαθρωμένα τούβλα αναμεμειγμένο με διάφορα υλικά όπως κονιάματα και γύψινες πλάκες, πιθανόν από παρακείμενο κτήριο που κατεδαφίστηκε. Το υλικό χρονολογείται στην Κυπρο-Κλασική περίοδο ενώ το στρώμα φανερώνει κάποιο εκτεταμένο επεισόδιο επιχωμάτωσης, το οποίο θα έλαβε χώρα μεταξύ του τέλους της Κλασικής με αρχές της Ελληνιστικής περιόδου. Το παχύ αυτό στρώμα είχε σφραγίσει ένα άλλο, που ακολουθούσε την κατωφέρεια της γης προς τα νότια (εικ. 2).  Το στρώμα αυτό περιείχε τμήματα γύψου, γύψινα πώματα αμφορέων, θραύσματα κεραμικής (κυρίως από εμπορικούς αμφορείς και από λεκάνες), και αντικείμενα σε δεύτερη χρήση (βάσεις με οπές, θραύσματα γεμισμένα με γύψο κ.ά.). Ο υποτιθέμενος ‘αποθέτης’  που περιείχε όστρακα αποτελούσε μέρος αυτού του στρώματος και είχε μια πιο γκρίζα και αμμώδη σύσταση. Βρέθηκαν κι άλλα όστρακα που μέχρι το τέλος των φετινών ερευνών έφτασαν τα 99 σε αριθμό (εικ. 3).  Τα όστρακα αυτά ομοιάζουν με αυτά που βρέθηκαν κατά τις έρευνες του 2021: πρόκειται για σύντομα κείμενα γραμμένα με μαύρο μελάνι σε κεραμικά όστρακα και πιο σπάνια, σε λίθινα τμήματα. Διατηρούν την ίδια σειρά λέξεων ενώ περιλαμβάνουν και αριθμούς, γεγονός που υποδηλώνει οικονομικές πράξεις. Όλα τα όστρακα χρονολογούνται στην Κλασική περίοδο και συγκεκριμένα στον 4ο αι. π.Χ.

Τα πιο πάνω ευρήματα έχουν οδηγήσει τους ανασκαφείς σε σημαντικά συμπεράσματα.  Συγκεκριμένα, είναι πλέον σε θέση να κατανοήσουν τις συνθήκες και το χαρακτήρα της συγκεκριμένης απόθεσης των οστράκων: φαίνεται ότι αυτά δεν είχαν απορριφθεί σε λάκκο όπως υπολογιζόταν προηγουμένως, ούτε και χρησιμοποιηθήκαν ως οικοδομικό υλικό για την κατασκευή δαπέδων (όπως στην περίπτωση του αρχαίου Ιδαλίου). Τα όστρακα αυτά φαίνεται ότι αποτελούσαν μέρος μιας κωνικού σχήματος συσσώρευσης απόρριψης υλικού σε έναν υπαίθριο χώρο μετά από μια καταστροφή ή μια φάση εκκαθάρισης του χώρου. Ποιο όμως ήταν το αρχικό πλαίσιο των αντικειμένων;  Όπως έχει τονιστεί πιο πάνω, τα όστρακα βρέθηκαν σε ένα αμμώδες αρχαιολογικό στρώμα. Η επιφάνειά τους είναι ιδιαίτερα διαβρωμένη, σαν να βρίσκονταν βυθισμένα σε θαλασσινό νερό (εικ. 4). Μπορεί, συνεπώς, να υπολογιστεί ότι η συσσώρευση υλικού δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα βυθοκόρησης στη λεκάνη του κοντινού λιμανιού.  Ένα άλλο σενάριο είναι επίσης πιθανό:  στο στρώμα βρέθηκαν και μικροσκοπικά κομμάτια κρυστάλλινης σύστασης, ενώ το υλικό γενικότερα φαίνεται να προέρχεται από τη δραστηριότητα τεχνιτών/τεχνιτριών. Η διάβρωση που παρατηρείται στα όστρακα μπορεί, λοιπόν, να είναι αποτέλεσμα της χρήσης θειικών αλάτων αλουμινίου (alum salts). Γνωρίζουμε ότι τα άλατα αυτά χρησιμοποιούνταν κατά την αρχαιότητα, ιδιαίτερα μέσα στα πλαίσια της υφαντουργίας.

Αναμένεται ότι θα ολοκληρωθεί η ανασκαφή του στρώματος αυτού κατά την επόμενη ανασκαφική περίοδο, ούτως ώστε να εξεταστεί περαιτέρω η πιο πάνω υπόθεση.

Όλες οι εικόνες: © Mission archéologique de Kition

Εικ.. 1. Γενική όψη του τμήματος 11 (A. Rabot)

Sondage S11, surfaces fouillees 2018-2022

Εικ. 2. Λεπτομέρεια του κατωφερούς στρώματος με τα κεραμικά όστρακα στη θέση τους

Sondage 11 extension centre, vue vers le Nord, détail US S11-427 avant prélèvement des céramiques

Εικ. 3. Όστρακο με Φοινικική επιγραφή

ostracon K22-251 = KEF-1705

Εικ. 4. Προχοΐσκη με διαβρωμένη επιφάνεια

cruchon PW K22-163 = KEF-1665 = vase n°1

Οι δύο στόχοι και τα ευρήματα που ανακαλήφθηκαν

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων, του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων ανακοινώνει τη λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2022 στη θέση Παμπούλα στη Λάρνακα (αρχαίο Κίτιον), από τη Γαλλική αρχαιολογική αποστολή.

Η Γαλλική αποστολή διεξήγαγε τις φετινές έρευνες στο Κίτιον-Παμπούλα για περίοδο τεσσάρων εβδομάδων τον Οκτώβριο 2022. Οι έρευνες είχαν δύο στόχους: πρώτον, να ολοκληρωθεί η ανασκαφή ενός πιθανού αποθέτη (λάκκου) που είχε εντοπιστεί και ανασκαφεί μερικώς το 2021 ο οποίος περιείχε αριθμό Φοινικικών οστράκων της Κλασικής περιόδου και δεύτερον, να διευρυνθεί η ανασκαφή στα δάπεδα της Κλασικής περιόδου ούτως ώστε να εξεταστεί καλύτερα το πλαίσιο του λάκκου.

Κατά τις έρευνες διανοίχθηκαν τρεις τομές στο Τμήμα 11 στο βορειοδυτικό μέρος της θέσης (εικ. 1).  Στην κεντρική τομή, που βρίσκεται στα νότια του λάκκου αφαιρέθηκε ένα παχύ στρώμα αποτελούμενο από ερυθρό χώμα από αποσαθρωμένα τούβλα αναμεμειγμένο με διάφορα υλικά όπως κονιάματα και γύψινες πλάκες, πιθανόν από παρακείμενο κτήριο που κατεδαφίστηκε. Το υλικό χρονολογείται στην Κυπρο-Κλασική περίοδο ενώ το στρώμα φανερώνει κάποιο εκτεταμένο επεισόδιο επιχωμάτωσης, το οποίο θα έλαβε χώρα μεταξύ του τέλους της Κλασικής με αρχές της Ελληνιστικής περιόδου. Το παχύ αυτό στρώμα είχε σφραγίσει ένα άλλο, που ακολουθούσε την κατωφέρεια της γης προς τα νότια (εικ. 2).  Το στρώμα αυτό περιείχε τμήματα γύψου, γύψινα πώματα αμφορέων, θραύσματα κεραμικής (κυρίως από εμπορικούς αμφορείς και από λεκάνες), και αντικείμενα σε δεύτερη χρήση (βάσεις με οπές, θραύσματα γεμισμένα με γύψο κ.ά.). Ο υποτιθέμενος ‘αποθέτης’  που περιείχε όστρακα αποτελούσε μέρος αυτού του στρώματος και είχε μια πιο γκρίζα και αμμώδη σύσταση. Βρέθηκαν κι άλλα όστρακα που μέχρι το τέλος των φετινών ερευνών έφτασαν τα 99 σε αριθμό (εικ. 3).  Τα όστρακα αυτά ομοιάζουν με αυτά που βρέθηκαν κατά τις έρευνες του 2021: πρόκειται για σύντομα κείμενα γραμμένα με μαύρο μελάνι σε κεραμικά όστρακα και πιο σπάνια, σε λίθινα τμήματα. Διατηρούν την ίδια σειρά λέξεων ενώ περιλαμβάνουν και αριθμούς, γεγονός που υποδηλώνει οικονομικές πράξεις. Όλα τα όστρακα χρονολογούνται στην Κλασική περίοδο και συγκεκριμένα στον 4ο αι. π.Χ.

Τα πιο πάνω ευρήματα έχουν οδηγήσει τους ανασκαφείς σε σημαντικά συμπεράσματα.  Συγκεκριμένα, είναι πλέον σε θέση να κατανοήσουν τις συνθήκες και το χαρακτήρα της συγκεκριμένης απόθεσης των οστράκων: φαίνεται ότι αυτά δεν είχαν απορριφθεί σε λάκκο όπως υπολογιζόταν προηγουμένως, ούτε και χρησιμοποιηθήκαν ως οικοδομικό υλικό για την κατασκευή δαπέδων (όπως στην περίπτωση του αρχαίου Ιδαλίου). Τα όστρακα αυτά φαίνεται ότι αποτελούσαν μέρος μιας κωνικού σχήματος συσσώρευσης απόρριψης υλικού σε έναν υπαίθριο χώρο μετά από μια καταστροφή ή μια φάση εκκαθάρισης του χώρου. Ποιο όμως ήταν το αρχικό πλαίσιο των αντικειμένων;  Όπως έχει τονιστεί πιο πάνω, τα όστρακα βρέθηκαν σε ένα αμμώδες αρχαιολογικό στρώμα. Η επιφάνειά τους είναι ιδιαίτερα διαβρωμένη, σαν να βρίσκονταν βυθισμένα σε θαλασσινό νερό (εικ. 4). Μπορεί, συνεπώς, να υπολογιστεί ότι η συσσώρευση υλικού δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα βυθοκόρησης στη λεκάνη του κοντινού λιμανιού.  Ένα άλλο σενάριο είναι επίσης πιθανό:  στο στρώμα βρέθηκαν και μικροσκοπικά κομμάτια κρυστάλλινης σύστασης, ενώ το υλικό γενικότερα φαίνεται να προέρχεται από τη δραστηριότητα τεχνιτών/τεχνιτριών. Η διάβρωση που παρατηρείται στα όστρακα μπορεί, λοιπόν, να είναι αποτέλεσμα της χρήσης θειικών αλάτων αλουμινίου (alum salts). Γνωρίζουμε ότι τα άλατα αυτά χρησιμοποιούνταν κατά την αρχαιότητα, ιδιαίτερα μέσα στα πλαίσια της υφαντουργίας.

Αναμένεται ότι θα ολοκληρωθεί η ανασκαφή του στρώματος αυτού κατά την επόμενη ανασκαφική περίοδο, ούτως ώστε να εξεταστεί περαιτέρω η πιο πάνω υπόθεση.

Όλες οι εικόνες: © Mission archéologique de Kition

Εικ.. 1. Γενική όψη του τμήματος 11 (A. Rabot)

Sondage S11, surfaces fouillees 2018-2022

Εικ. 2. Λεπτομέρεια του κατωφερούς στρώματος με τα κεραμικά όστρακα στη θέση τους

Sondage 11 extension centre, vue vers le Nord, détail US S11-427 avant prélèvement des céramiques

Εικ. 3. Όστρακο με Φοινικική επιγραφή

ostracon K22-251 = KEF-1705

Εικ. 4. Προχοΐσκη με διαβρωμένη επιφάνεια

cruchon PW K22-163 = KEF-1665 = vase n°1

Ακολουθήστε την Cyprus Times στο Google news και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Top Stories

Κόμβους κατά της παραπληροφόρησης δημιουργεί η Κομισιόν. Θα καλύπτουν και την Κύπρο

Ο κάθε ένας από τους νέους εθνικούς και περιφερειακούς κόμβους θα καλύπτει μία ή περισσότερες από συγκεκριμένες χώρες - Ποιες είναι και όλες οι πληροφορίες #cyprustimes

«Πρέπει να μας καταλάβετε»: Ο Ακάρ ζητά την… κατανόηση των ΗΠΑ αν η Άγκυρα αποφασίσει να εισβάλει στη Συρία

Η Τουρκία ενέτεινε τις προετοιμασίες τον περασμένο μήνα μετά από τη φονική έκρηξη στην Κωνσταντινούπολη

MC MEDIA NETWORK

Ανάγκασαν οπαδό να φορέσει την μπλούζα του!

Ένας οπαδός της Εθνικής ομάδας της Αγγλίας, που είναι γνωστό ότι συνηθίζει να παρακολουθεί τα παιχνίδια των Τριών Λιονταριών γυμνόστηθος, έλαβε εντολή από έναν...

Οι singles του ζωδιακού που φέτος θα κάνουν Χριστούγεννα με… ταίρι!

Θα περάσουν τα πιο ερωτικά Χριστούγεννα των τελευταίων ετών! Κάτι καλό, κάτι πολύ καλό έρχεται για τα δυο αυτά ζώδια που θα σου αποκαλύψουμε λίγο...

Δημητρίου: «Η διοίκηση περίμενε πολύ περισσότερα από την ομάδα φέτος και έχει απαιτήσεις για περισσότερα»

Δημητρίου: «Η διοίκηση περίμενε πολύ περισσότερα από την ομάδα φέτος και έχει απαιτήσεις για περισσότερα»

Δημήτρης Αλεξάνδρου: Η αποκάλυψη που έκανε για την Ιωάννα Τούνη και τον γιο τους λίγο πριν γεννηθεί (Βίντεο)

Η εξομολόγηση του παρουσιαστή! Ο Δημήτρης Αλεξάνδρου παραχώρησε δηλώσεις στην κάμερα της εκπομπής του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΙ, που προβάλλεται στην Κύπρο μέσα από την τηλεόραση ΣΙΓΜΑ, «Πρωινό...

MC MEDIA NETWORK

Ανάγκασαν οπαδό να φορέσει την μπλούζα του!

Ένας οπαδός της Εθνικής ομάδας της Αγγλίας, που είναι γνωστό ότι συνηθίζει να παρακολουθεί τα παιχνίδια των Τριών Λιονταριών γυμνόστηθος, έλαβε εντολή από έναν...

Οι singles του ζωδιακού που φέτος θα κάνουν Χριστούγεννα με… ταίρι!

Θα περάσουν τα πιο ερωτικά Χριστούγεννα των τελευταίων ετών! Κάτι καλό, κάτι πολύ καλό έρχεται για τα δυο αυτά ζώδια που θα σου αποκαλύψουμε λίγο...

Δημητρίου: «Η διοίκηση περίμενε πολύ περισσότερα από την ομάδα φέτος και έχει απαιτήσεις για περισσότερα»

Δημητρίου: «Η διοίκηση περίμενε πολύ περισσότερα από την ομάδα φέτος και έχει απαιτήσεις για περισσότερα»

Δημήτρης Αλεξάνδρου: Η αποκάλυψη που έκανε για την Ιωάννα Τούνη και τον γιο τους λίγο πριν γεννηθεί (Βίντεο)

Η εξομολόγηση του παρουσιαστή! Ο Δημήτρης Αλεξάνδρου παραχώρησε δηλώσεις στην κάμερα της εκπομπής του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΙ, που προβάλλεται στην Κύπρο μέσα από την τηλεόραση ΣΙΓΜΑ, «Πρωινό...

Lifestyle

Lifestyle

Ανάγκασαν οπαδό να φορέσει την μπλούζα του!

Ένας οπαδός της Εθνικής ομάδας της Αγγλίας, που είναι γνωστό ότι συνηθίζει να παρακολουθεί τα παιχνίδια των Τριών Λιονταριών γυμνόστηθος, έλαβε εντολή από έναν...
gallery

Δείπνο για τα ζεύγη Μπάιντεν και Μακρόν – Στο «μενού» τα εγκλήματα πολέμου του Πούτιν

«Είστε στενοί μου φίλοι» είπε ο Μπάιντεν απευθυνόμενος στο ζέυγος Μακρόν - Τους σέρβιρε αστακό και χαβιάρι

Τα 6 έργα έξυπνης και ψηφιακής πόλης εγκαινίασε ο Υφυπουργός Έρευνας στην Πάφο

Ο Υφυπουργός ανέφερε στο πλαίσιο των εγκαινίων πως βρίσκεται σε ένα χώρο που η ιστορία , ο πολιτισμός η τεχνολογία και οι αξίες συνυπάρχουν πάνω σε ένα καμβά

Δημητρίου: «Η διοίκηση περίμενε πολύ περισσότερα από την ομάδα φέτος και έχει απαιτήσεις για περισσότερα»

Δημητρίου: «Η διοίκηση περίμενε πολύ περισσότερα από την ομάδα φέτος και έχει απαιτήσεις για περισσότερα»

Advertorials