!

ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ

MC MEDIA NETWORK

28 Νοεμβρίου, 2020 Σάββατο 10:40:10

Εγγραφή στο
Newsletter

!

ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ

Εισηγήσεις κινήματος «Ανεξάρτητοι» για πάταξη της διαφθοράς. «Θίγει» ασυλίες βουλευτών και διώξεις αξιωματούχων  

Ανακοίνωση του κινήματος «Ανεξάρτητοι» σε σχέση με την πάταξη της διαφθοράς στη χώρα – Αναφέρεται μεταξύ άλλων στις ασυλίες βουλευτών και τις διώξεις αξιωματούχων

Κατέβασε το APP της CYPRUS TIMES! ΕΔΩ για Android και ΕΔΩ για iOS

Σύσταση Ανεξάρτητης Εθνικής Αρχής για τη πρόληψη και αντιμετώπιση της διαφθοράς προτείνει το κίνημα «Ανεξάρτητοι».

Αναλυτικά η Ανακοίνωση:

  1. Οι ευθύνες της Αρχής πρέπει να είναι:

α) Διαμόρφωση κατευθυντήριων γραμμών για αντιμετώπιση της διαφθοράς.

β) Διεξαγωγή αξιολόγησης κινδύνου προκειμένου να καθοριστούν προτεραιότητες και να εφαρμοστούν τα διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης της Αρχής

γ) Καθορισμός στόχων και στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών, σε συνεργασία με αρμόδιες Αρχές της Δημοκρατίας (Υπουργεία, Βουλή, Ανεξάρτητους θεσμούς, Δικαιοσύνη)

δ) Ανάπτυξη χρονοδιαγράμματος για την επίτευξη των καθορισμένων στόχων της Αρχής.

ε) Τήρηση και παρακολούθηση των χρονοδιαγραμμάτων της φάσης υλοποίησης.

στ) Δημιουργία συστήματος συλλογής πληροφοριών, παρακολούθησης, αξιολόγησης της προόδου και μέτρησης των αποτελεσμάτων όσον αφορά τη διαφθορά.

ζ) Διάθεση ικανοποιητικών πόρων για την διεκπεραίωση του έργου της Αρχής σε ανεξάρτητο πλαίσιο

η) Διερεύνηση, δίωξη και οδήγηση ενώπιον δικαστηρίου υποθέσεων διαφθοράς.

  1. Ασυλία και διώξεις αξιωματούχων

Η ασυλία των βουλευτών, των εκλεγμένων αξιωματούχων, των υπουργών και του Προέδρου πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στα πλαίσια των καθηκόντων τους που ορίζονται από τους νόμους και το Σύνταγμα, και δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει παραβιάσεις όπως π.χ. τροχαίες παραβάσεις ή επιβολή προστίμων.

Το Κοινοβούλιο θα πρέπει να είναι σε θέση να ζητά άρση της ασυλίας για έρευνες με φερόμενη εγκληματική συμπεριφορά, όπως διερεύνηση για ποινικά αδικήματα και αδικήματα διαφθοράς, χρηματισμού, διαπλοκής κτλ.

Επιπλέον, εάν αποτύχουν να λάβουν εύλογη φροντίδα και δεξιότητα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, θα έπρεπε να λογοδοτούν στους αρμόδιους φορείς ή/και Κοινοβουλευτικές Επιτροπές.

Η διερεύνηση, η δίωξη και η οδήγηση των υποθέσεων ενώπιον δικαστηρίου θα πρέπει να γίνονται σε εύλογο χρονικό διάστημα και με διαφάνεια, ούτως ώστε να διασφαλίζεται το αίσθημα της πραγματικής δικαιοσύνης στην αντίληψη των πολιτών.

  1. Προστασία πληροφοριοδοτών-μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος

Ανάπτυξη μιας ενιαίας στρατηγικής και προώθησης νομοθετικού πλαισίου για το θεσμό του whistleblowing για τη προστασία των whistleblowers από όλες τις μορφές αντιποίνων, την αύξηση της διαφάνειας και κατά συνέπεια την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος (εξορθολογισμός του δημόσιου τομέα).

Στο πλαίσιο εφαρμογής της νομοθεσίας θα συμπεριλαμβάνεται η αποκάλυψη πληροφοριών παραπτωμάτων τα οποίο μπορεί να συνιστούν ποινικά αδικήματα, παράβαση νόμιμων υποχρεώσεων κτλ., όπως και πράξεις ή παραλείψεις που προκαλούν ή ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιά στο περιβάλλον, δημόσια υγεία, κτλ.

Ο νόμος θα προστατεύει κάθε εργαζόμενο στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα καθώς επίσης και τα άτομα, που τυγχάνουν οποιαδήποτε δυσμενή μεταχείριση στην βάση της δράσης τους ως whistleblowers.

Η προβλεπόμενη από το νόμο προστασία θα πρέπει φυσικά να τελεί υπό την προϋπόθεση της καλής πρόθεσης των whistleblowers. Άτομα δηλαδή που εύλογα έχουν την ειλικρινή πεποίθηση ότι οι πληροφορίες που αποκαλύπτουν ανταποκρίνονται στην αλήθεια και η πληροφορία  γίνετε με καλή πρόθεση. Καμία κύρωση δεν θα πρέπει να επιβάλλεται σε whistleblower, ο οποίος προέβη σε λανθασμένη αναφορά, εφόσον αυτή έγινε καλόπιστα.

Για ζητήματα που άπτονται ευαίσθητων θεμάτων, εθνικής ασφαλείας κτλ. θα πρέπει να προβλεφθεί από το νόμο μια ειδική διαδικασία αναφοράς, η οποία να διασφαλίζει την εσωτερική παρακολούθηση του ζητήματος και την αποφυγή της δημόσιας έκθεσης του θέματος και του whistleblower.

Η προστασία στο μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος θα πρέπει να είναι πέρα των δύο ετών από την ημέρα της καταγγελίας, και ταυτότητα του δεν δύναται να αποκαλυφθεί παρά μόνο με τη γραπτή συναίνεσή του.

Ο νόμος θα πρέπει να προνοεί την εποπτεία της εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας από ένα ανεξάρτητο και αμερόληπτο θεσμό.

Αφού σε διεθνές επίπεδο το “whistleblowing” είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο, κάτι που δεν ισχύει στην Κύπρο προτείνεται να υλοποιηθούν παράλληλα δράσεις «απενοχοποίησης» της υποβολής καταγγελιών και ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης (awareness raising).

  1. Οργανωμένα σύνολα άσκησης επιρροής

Τα οργανωμένα σύνολα (που είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της συνολικής στρατηγικής) που ασκούν πίεση για εφαρμογή πολιτικών αποφάσεων (Lobbying) πρέπει να εκθέτουν οικειοθελώς τα συμφέροντά τους σε δημόσιο μητρώο. Επιπλέον, κάθε φορά που γίνονται συναντήσεις με πολιτικά πρόσωπα, θα πρέπει να καταγράφονται οι λεπτομέρειες της συζήτησης, διαφορετικά διατρέχουν τον κίνδυνο να τιμωρηθούν ποινικά για αδιαφάνεια.

  1. Περιουσιακά στοιχεία ΠΕΠ

Να θεσπιστεί νομοθεσία για την αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων και να διατηρηθεί μητρώο στο Κοινοβούλιο όλων των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων των: Προέδρου, Υπουργών, Γενικών Διευθυντών Υπουργείων, Δημάρχων, κοινοταρχών, συμβούλων τοπικής αυτοδιοίκησης, και κυβερνητικών υπαλλήλων (Κλίμακας Α14 και Διευθυντών κλίμακας Α15 και Α16). Επίσης θα πρέπει να γίνεται συμπερίληψη των συζύγων/συμβίων και τυχόν εξαρτώμενων τέκνων κάτω των 25 ετών.

Όλες οι γνωστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων πρέπει να υποβάλλονται όταν το άτομο εκλέγεται/διορίζεται/προάγεται σε μια θέση και ενημερώνει το μητρώο κάθε χρόνο. Η τελική γνωστοποίηση περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να υποβληθεί επίσης ένα μήνα μετά την αποχώρηση από τη θέση.

Το μητρώο θα είναι διαθέσιμο στο κοινό ιστορικά αφού ελεγχθεί από Ανεξάρτητη Αρχή. Θα πρέπει να εφαρμοστεί σχετική οδηγία, με κατευθυντήριες γραμμές και προτεινόμενη μεθοδολογία.

  1. Χρηματοδότηση και δωρεές προς πολιτικά κόμματα, συνδυασμούς και υποψήφιους

Θεμέλιος λίθος για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη χρηματοδότηση της πολιτικής δραστηριότητας, είναι η υποχρέωση των πολιτικών κομμάτων και υποψηφίων να αποκαλύπτουν πληροφορίες για τον τρόπο άντλησης και χρήσης κονδυλίων.

Εισηγούμαστε τη βελτίωση/αναθεώρηση της νομοθεσίας για τη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων, συνδυασμών και υποψηφίων από ιδιώτες και σύσταση ανεξάρτητου εποπτικού εκλογικού οργάνου για την διασφάλιση και τήρηση της νομοθεσίας και την επιβολή κυρώσεων στη μη συμμόρφωση.

Η συγκροτημένη κοινοποίηση οικονομικών πληροφοριών λειτουργεί επίσης ως αποτρεπτικό μέτρο για την ελαχιστοποίηση του αντίκτυπου της αθέμιτης επιρροής. Γι’ αυτό το λόγο προτείνεται επίσης η δημιουργία δημόσιου μητρώου σχετικά με τις δωρεές και τις χορηγίες που λαμβάνονται, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια, και να εντοπιστούν οι περιπτώσεις άσκησης επιρροής και πελατειακών σχέσεων.

Επίσης, θα πρέπει να διασφαλίζεται η δίκαια κατανομή των κυβερνητικών και ιδιωτικών χορηγιών, και να δικαιολογείται ο σκοπός της κάθε δαπάνης ούτως ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια. Θα πρέπει να εφαρμοστούν ασφαλιστικές δικλείδες για αποτροπή χρηματοδότησης άλλων σκοπών πέραν των επιτρεπόμενων και αποδεκτών.

  1. Σύγκρουση συμφερόντων σε πολιτικές και θεσμικές αποφάσεις

Χρειάζεται ένα νομιμοποιημένο θεσμικό πλαίσιο έτσι ώστε όλα τα μέλη του Κοινοβουλίου και οι Υπουργοί να οφείλουν να γνωστοποιούν οποιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων που δεν θα επιτρέπει τη συμμετοχή σε συζητήσεις για νομοθεσίες που θα θεσπιστούν, τροποποιηθούν ή αναθεωρηθούν ή άλλες πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν για το εν λόγω ζήτημα. Το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για δημόσιες συμβάσεις στις οποίες το Κράτος ενδέχεται να υπογράψει.

Θα πρέπει επίσης να θεσπιστούν νομοθετικές πράξεις που να εμποδίζουν δημόσιους υπαλλήλους, υπουργούς ή άλλους αξιωματούχους να έχουν ιδιωτικά συμφέροντα σε σχετικό (με τα καθήκοντα και αποφάσεις τους) ιδιωτικό τομέα έως και τρία χρόνια μετά την αποχώρησή τους.

Εάν διαπιστωθεί απόκρυψη έννομου συμφέροντος και συμμετοχή σε απόφαση για νομοθεσία ή άλλη απόφαση που θεσπίστηκε υπέρ τέτοιων συμφερόντων, η κοινοβουλευτική επιτροπή δεοντολογίας θα πρέπει να ενημερώσει την ανεξάρτητη πειθαρχική επιτροπή/αρχή για να ξεκινήσει έρευνα και το άτομο θα πρέπει να αντιμετωπίσει πειθαρχικά μέτρα. Η δε απόφαση θα πρέπει να ξαναψηφιστεί. Η απόφαση που λαμβάνεται από την πειθαρχική επιτροπή πρέπει να δημοσιοποιείται για σκοπούς διαφάνειας και εκλογικής λογοδοσίας.

Οι κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων θα πρέπει να τηρούνται εξίσου και από τοπικούς παράγοντες (δημάρχους, κοινοτάρχες, συμβούλους, κτλ.), καθώς επίσης και από κυβερνητικούς υπαλλήλους οι οποίοι, εκ της θέσεως τους,  λαμβάνουν αποφάσεις με τις οποίες ενδέχεται να έχουν προσωπικό συμφέρον και να δημιουργείται σύγκρουση συμφερόντων (π.χ. ζώνες περιοχής, πολεοδομικές άδειες, δημοτικές/κοινοτικές άδειες κτλ.)

  1. Κώδικας Συμπεριφοράς και Δεοντολογίας αξιωματούχων

Το Κοινοβούλιο πρέπει να εγκρίνει την εφαρμογή Κώδικα Συμπεριφοράς που θα αποτυπώνει της γενικές αρχές που θα καθορίζουν την υπεύθυνη συμπεριφορά και τους κανόνες ηθικής για εκλεγμένους αξιωματούχους, υπουργούς και γενικούς διευθυντές υπουργείων.

Ο Κώδικας πρέπει επίσης να απευθύνεται και δεσμεύει και τους τοπικούς συμβούλους, περιφερειακές αρχές κτλ. Πρέπει να παρέχεται επίσημη εκπαίδευση σε όλους όσους αναμένεται να συμμορφωθούν με αυτόν.

Πρέπει να συσταθεί μια ανεξάρτητη πειθαρχική επιτροπή για να προετοιμάσει τον Κώδικα Συμπεριφοράς, να διορίζει έναν αξιωματικό δεοντολογίας, να έχει ανακριτικές αρχές και να αναφέρει στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Δεοντολογίας τυχόν παραβιάσεις και κυρώσεις. Τα μέλη της πειθαρχικής επιτροπής δεν θα πρέπει να διορίζονται με βάση τις πολιτικές τους σχέσεις/πεποιθήσεις και η σύνθεση της επιτροπής θα πρέπει να διασφαλίζει την ανεξαρτησία της.

Οι αποφάσεις που θα λαμβάνονται πρέπει να κοινοποιούνται δημόσια, έτσι ώστε το κοινό να γνωρίζει τυχόν παραβιάσεις και να τις λαμβάνει υπόψη όταν του ζητηθεί να ψηφίσει στο μέλλον για τα ίδια άτομα.

  1. Δημόσιες συμβάσεις

Οι δημόσιες συμβάσεις, τα συμβόλαια με τον ιδιωτικό τομέα, όπως και οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης κρατικά ελεγχόμενων οντοτήτων, εμπεριέχουν αυξημένους κινδύνους διαφθοράς ως προς:

  • Τα κριτήρια, τις μεθόδους και τις διαδικασίες που επιλέχθηκαν.
  • Τα επίπεδα εμπειρίας, τεχνογνωσίας και αυτονομίας του ιδιωτικού τομέα και η ανεξαρτησία του από πολιτικές αποφάσεις
  • Το νομικό και θεσμικό πλαίσιο
  • Πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικές με τις διαδικασίες καθορισμού κριτηρίων, προσφορών και εμπιστευτικών

Ως αποτέλεσμα, προτείνονται τα ακόλουθα μέτρα:

  • Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής για την παρακολούθηση και την εποπτεία της προκήρυξης, διαδικασίας προσφορών και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων.
  • Ενίσχυση των ικανοτήτων και των πόρων των εποπτικών και ρυθμιστικών οργάνων.
  • Διαδικασίες δέουσας επιμέλειας για αναγνώριση των τελικών δικαιούχων, και αποκάλυψή τους κατά τη διαδικασία προσφορών.
  • Δημιουργία ομάδας με εξειδικευμένους ειδικούς που μπορούν να αξιολογήσουν τα χρονοδιαγράμματα, τη πρόοδο, τις προδιαγραφές και την ποιότητα των έργων κατά την εκτέλεση, ολοκλήρωση και τυχόν συντήρησή τους.
  • Δημιουργία βάσης δεδομένων σχετικά με όλες τις πτυχές των διαδικασιών που να είναι προσβάσιμη από το κοινό, προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια [θα πρέπει να υπάρχει διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων, διότι διαφορετικά δεν μειώνεται η πολυπλοκότητα των διαδικασιών (αίτιο διαφθοράς) ούτε αναπτύσσονται αυτοματισμοί (πρόληψη κατά της διαφθοράς) και θεσμοθέτηση της υποχρεωτικότητας ηλεκτρονικής αναζήτησης των στοιχείων από τις διαθέσιμες βάσεις δεδομένων (άρση διοικητικού βάρους και επιτάχυνση διαδικασιών].
  • Αποκλεισμός από δημόσιες συμβάσεις νομικών προσώπων που καταδικάστηκαν ή εκκρεμεί δικαστική διαδικασία εναντίων τους για κατηγορίες διαφθοράς, χρηματισμού, απάτης ή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ο αποκλεισμός θα πρέπει να καλύπτει και όλα τα νομικά πρόσωπα που οι τελικοί δικαιούχοι και συνδεδεμένα πρόσωπα είναι κοινά με τα καταδικασθέντα/κατηγορούμενα νομικά πρόσωπα.
  • Η Ανεξάρτητη Αρχή θα έχει και την ευθύνη παρακολούθησης των πιο πάνω διαδικασιών.
  1. Εκπαίδευση δημόσιων λειτουργών

Θα πρέπει να γίνουν στοχευμένες και τακτικές εκπαιδευτικές δράσεις για τους δημόσιους λειτουργούς οι οποίες να αντικατοπτρίζουν την αναγκαιότητά τους προς τον εκπαιδευόμενο δημόσιο λειτουργό, για να επιτυγχάνεται ο σκοπός τους.

Η παροχή κινήτρων αποδοτικότητας στους δημόσιους λειτουργούς, η ανεύρεση μηχανισμών επιβράβευσής τους και η σωστή και δίκαιη αξιολόγηση τους βάσει στόχων, μπορούν να συμβάλλουν στην αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς στο δημόσιο τομέα, προάγοντας έτσι την αξιοκρατία.

Κατ’ επέκταση, με τον τρόπο αυτό μειώνονται τα κίνητρα για πρακτικές διαφθοράς, όπως ο χρηματισμός και ο εκβιασμός, αλλά και προβάλλεται η αξία της καλής συμπεριφοράς, είτε αυτή συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων του δημόσιου λειτουργού, είτε συνδέεται με την ευαισθητοποίησή του για τα θέματα της διαφθοράς.

  1. Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού συστήματος

Θα πρέπει να υπάρχουν σαφείς διατυπώσεις που να μην αφήνουν περιθώρια για διαφορετική εφαρμογή, ή ερμηνεία των νομοθετημάτων, και σε αυτό σημαντικό ρόλο θα παίξει και η αλλαγή κουλτούρας στον τρόπο παραγωγής του νομοθετικού έργου.

Συγκεκριμένα θα πρέπει να δωθεί έμφαση στην αναγκαιότητα, αναλογικότητα, απλότητα και σαφήνεια του περιεχομένου των ρυθμίσεων, τη διαφάνεια, την ασφάλεια δικαίου, την προσβασιμότητα στις ρυθμίσεις και με ηλεκτρονικά μέσα, τη δημοκρατική νομιμοποίηση κλπ.

 

Ανακοίνωση του κινήματος «Ανεξάρτητοι» σε σχέση με την πάταξη της διαφθοράς στη χώρα – Αναφέρεται μεταξύ άλλων στις ασυλίες βουλευτών και τις διώξεις αξιωματούχων

Σύσταση Ανεξάρτητης Εθνικής Αρχής για τη πρόληψη και αντιμετώπιση της διαφθοράς προτείνει το κίνημα «Ανεξάρτητοι».

Αναλυτικά η Ανακοίνωση:

  1. Οι ευθύνες της Αρχής πρέπει να είναι:

α) Διαμόρφωση κατευθυντήριων γραμμών για αντιμετώπιση της διαφθοράς.

β) Διεξαγωγή αξιολόγησης κινδύνου προκειμένου να καθοριστούν προτεραιότητες και να εφαρμοστούν τα διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης της Αρχής

γ) Καθορισμός στόχων και στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών, σε συνεργασία με αρμόδιες Αρχές της Δημοκρατίας (Υπουργεία, Βουλή, Ανεξάρτητους θεσμούς, Δικαιοσύνη)

δ) Ανάπτυξη χρονοδιαγράμματος για την επίτευξη των καθορισμένων στόχων της Αρχής.

ε) Τήρηση και παρακολούθηση των χρονοδιαγραμμάτων της φάσης υλοποίησης.

στ) Δημιουργία συστήματος συλλογής πληροφοριών, παρακολούθησης, αξιολόγησης της προόδου και μέτρησης των αποτελεσμάτων όσον αφορά τη διαφθορά.

ζ) Διάθεση ικανοποιητικών πόρων για την διεκπεραίωση του έργου της Αρχής σε ανεξάρτητο πλαίσιο

η) Διερεύνηση, δίωξη και οδήγηση ενώπιον δικαστηρίου υποθέσεων διαφθοράς.

  1. Ασυλία και διώξεις αξιωματούχων

Η ασυλία των βουλευτών, των εκλεγμένων αξιωματούχων, των υπουργών και του Προέδρου πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στα πλαίσια των καθηκόντων τους που ορίζονται από τους νόμους και το Σύνταγμα, και δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει παραβιάσεις όπως π.χ. τροχαίες παραβάσεις ή επιβολή προστίμων.

Το Κοινοβούλιο θα πρέπει να είναι σε θέση να ζητά άρση της ασυλίας για έρευνες με φερόμενη εγκληματική συμπεριφορά, όπως διερεύνηση για ποινικά αδικήματα και αδικήματα διαφθοράς, χρηματισμού, διαπλοκής κτλ.

Επιπλέον, εάν αποτύχουν να λάβουν εύλογη φροντίδα και δεξιότητα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, θα έπρεπε να λογοδοτούν στους αρμόδιους φορείς ή/και Κοινοβουλευτικές Επιτροπές.

Η διερεύνηση, η δίωξη και η οδήγηση των υποθέσεων ενώπιον δικαστηρίου θα πρέπει να γίνονται σε εύλογο χρονικό διάστημα και με διαφάνεια, ούτως ώστε να διασφαλίζεται το αίσθημα της πραγματικής δικαιοσύνης στην αντίληψη των πολιτών.

  1. Προστασία πληροφοριοδοτών-μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος

Ανάπτυξη μιας ενιαίας στρατηγικής και προώθησης νομοθετικού πλαισίου για το θεσμό του whistleblowing για τη προστασία των whistleblowers από όλες τις μορφές αντιποίνων, την αύξηση της διαφάνειας και κατά συνέπεια την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος (εξορθολογισμός του δημόσιου τομέα).

Στο πλαίσιο εφαρμογής της νομοθεσίας θα συμπεριλαμβάνεται η αποκάλυψη πληροφοριών παραπτωμάτων τα οποίο μπορεί να συνιστούν ποινικά αδικήματα, παράβαση νόμιμων υποχρεώσεων κτλ., όπως και πράξεις ή παραλείψεις που προκαλούν ή ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιά στο περιβάλλον, δημόσια υγεία, κτλ.

Ο νόμος θα προστατεύει κάθε εργαζόμενο στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα καθώς επίσης και τα άτομα, που τυγχάνουν οποιαδήποτε δυσμενή μεταχείριση στην βάση της δράσης τους ως whistleblowers.

Η προβλεπόμενη από το νόμο προστασία θα πρέπει φυσικά να τελεί υπό την προϋπόθεση της καλής πρόθεσης των whistleblowers. Άτομα δηλαδή που εύλογα έχουν την ειλικρινή πεποίθηση ότι οι πληροφορίες που αποκαλύπτουν ανταποκρίνονται στην αλήθεια και η πληροφορία  γίνετε με καλή πρόθεση. Καμία κύρωση δεν θα πρέπει να επιβάλλεται σε whistleblower, ο οποίος προέβη σε λανθασμένη αναφορά, εφόσον αυτή έγινε καλόπιστα.

Για ζητήματα που άπτονται ευαίσθητων θεμάτων, εθνικής ασφαλείας κτλ. θα πρέπει να προβλεφθεί από το νόμο μια ειδική διαδικασία αναφοράς, η οποία να διασφαλίζει την εσωτερική παρακολούθηση του ζητήματος και την αποφυγή της δημόσιας έκθεσης του θέματος και του whistleblower.

Η προστασία στο μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος θα πρέπει να είναι πέρα των δύο ετών από την ημέρα της καταγγελίας, και ταυτότητα του δεν δύναται να αποκαλυφθεί παρά μόνο με τη γραπτή συναίνεσή του.

Ο νόμος θα πρέπει να προνοεί την εποπτεία της εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας από ένα ανεξάρτητο και αμερόληπτο θεσμό.

Αφού σε διεθνές επίπεδο το “whistleblowing” είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο, κάτι που δεν ισχύει στην Κύπρο προτείνεται να υλοποιηθούν παράλληλα δράσεις «απενοχοποίησης» της υποβολής καταγγελιών και ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης (awareness raising).

  1. Οργανωμένα σύνολα άσκησης επιρροής

Τα οργανωμένα σύνολα (που είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της συνολικής στρατηγικής) που ασκούν πίεση για εφαρμογή πολιτικών αποφάσεων (Lobbying) πρέπει να εκθέτουν οικειοθελώς τα συμφέροντά τους σε δημόσιο μητρώο. Επιπλέον, κάθε φορά που γίνονται συναντήσεις με πολιτικά πρόσωπα, θα πρέπει να καταγράφονται οι λεπτομέρειες της συζήτησης, διαφορετικά διατρέχουν τον κίνδυνο να τιμωρηθούν ποινικά για αδιαφάνεια.

  1. Περιουσιακά στοιχεία ΠΕΠ

Να θεσπιστεί νομοθεσία για την αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων και να διατηρηθεί μητρώο στο Κοινοβούλιο όλων των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων των: Προέδρου, Υπουργών, Γενικών Διευθυντών Υπουργείων, Δημάρχων, κοινοταρχών, συμβούλων τοπικής αυτοδιοίκησης, και κυβερνητικών υπαλλήλων (Κλίμακας Α14 και Διευθυντών κλίμακας Α15 και Α16). Επίσης θα πρέπει να γίνεται συμπερίληψη των συζύγων/συμβίων και τυχόν εξαρτώμενων τέκνων κάτω των 25 ετών.

Όλες οι γνωστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων πρέπει να υποβάλλονται όταν το άτομο εκλέγεται/διορίζεται/προάγεται σε μια θέση και ενημερώνει το μητρώο κάθε χρόνο. Η τελική γνωστοποίηση περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να υποβληθεί επίσης ένα μήνα μετά την αποχώρηση από τη θέση.

Το μητρώο θα είναι διαθέσιμο στο κοινό ιστορικά αφού ελεγχθεί από Ανεξάρτητη Αρχή. Θα πρέπει να εφαρμοστεί σχετική οδηγία, με κατευθυντήριες γραμμές και προτεινόμενη μεθοδολογία.

  1. Χρηματοδότηση και δωρεές προς πολιτικά κόμματα, συνδυασμούς και υποψήφιους

Θεμέλιος λίθος για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη χρηματοδότηση της πολιτικής δραστηριότητας, είναι η υποχρέωση των πολιτικών κομμάτων και υποψηφίων να αποκαλύπτουν πληροφορίες για τον τρόπο άντλησης και χρήσης κονδυλίων.

Εισηγούμαστε τη βελτίωση/αναθεώρηση της νομοθεσίας για τη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων, συνδυασμών και υποψηφίων από ιδιώτες και σύσταση ανεξάρτητου εποπτικού εκλογικού οργάνου για την διασφάλιση και τήρηση της νομοθεσίας και την επιβολή κυρώσεων στη μη συμμόρφωση.

Η συγκροτημένη κοινοποίηση οικονομικών πληροφοριών λειτουργεί επίσης ως αποτρεπτικό μέτρο για την ελαχιστοποίηση του αντίκτυπου της αθέμιτης επιρροής. Γι’ αυτό το λόγο προτείνεται επίσης η δημιουργία δημόσιου μητρώου σχετικά με τις δωρεές και τις χορηγίες που λαμβάνονται, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια, και να εντοπιστούν οι περιπτώσεις άσκησης επιρροής και πελατειακών σχέσεων.

Επίσης, θα πρέπει να διασφαλίζεται η δίκαια κατανομή των κυβερνητικών και ιδιωτικών χορηγιών, και να δικαιολογείται ο σκοπός της κάθε δαπάνης ούτως ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια. Θα πρέπει να εφαρμοστούν ασφαλιστικές δικλείδες για αποτροπή χρηματοδότησης άλλων σκοπών πέραν των επιτρεπόμενων και αποδεκτών.

  1. Σύγκρουση συμφερόντων σε πολιτικές και θεσμικές αποφάσεις

Χρειάζεται ένα νομιμοποιημένο θεσμικό πλαίσιο έτσι ώστε όλα τα μέλη του Κοινοβουλίου και οι Υπουργοί να οφείλουν να γνωστοποιούν οποιαδήποτε σύγκρουση συμφερόντων που δεν θα επιτρέπει τη συμμετοχή σε συζητήσεις για νομοθεσίες που θα θεσπιστούν, τροποποιηθούν ή αναθεωρηθούν ή άλλες πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν για το εν λόγω ζήτημα. Το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και για δημόσιες συμβάσεις στις οποίες το Κράτος ενδέχεται να υπογράψει.

Θα πρέπει επίσης να θεσπιστούν νομοθετικές πράξεις που να εμποδίζουν δημόσιους υπαλλήλους, υπουργούς ή άλλους αξιωματούχους να έχουν ιδιωτικά συμφέροντα σε σχετικό (με τα καθήκοντα και αποφάσεις τους) ιδιωτικό τομέα έως και τρία χρόνια μετά την αποχώρησή τους.

Εάν διαπιστωθεί απόκρυψη έννομου συμφέροντος και συμμετοχή σε απόφαση για νομοθεσία ή άλλη απόφαση που θεσπίστηκε υπέρ τέτοιων συμφερόντων, η κοινοβουλευτική επιτροπή δεοντολογίας θα πρέπει να ενημερώσει την ανεξάρτητη πειθαρχική επιτροπή/αρχή για να ξεκινήσει έρευνα και το άτομο θα πρέπει να αντιμετωπίσει πειθαρχικά μέτρα. Η δε απόφαση θα πρέπει να ξαναψηφιστεί. Η απόφαση που λαμβάνεται από την πειθαρχική επιτροπή πρέπει να δημοσιοποιείται για σκοπούς διαφάνειας και εκλογικής λογοδοσίας.

Οι κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων θα πρέπει να τηρούνται εξίσου και από τοπικούς παράγοντες (δημάρχους, κοινοτάρχες, συμβούλους, κτλ.), καθώς επίσης και από κυβερνητικούς υπαλλήλους οι οποίοι, εκ της θέσεως τους,  λαμβάνουν αποφάσεις με τις οποίες ενδέχεται να έχουν προσωπικό συμφέρον και να δημιουργείται σύγκρουση συμφερόντων (π.χ. ζώνες περιοχής, πολεοδομικές άδειες, δημοτικές/κοινοτικές άδειες κτλ.)

  1. Κώδικας Συμπεριφοράς και Δεοντολογίας αξιωματούχων

Το Κοινοβούλιο πρέπει να εγκρίνει την εφαρμογή Κώδικα Συμπεριφοράς που θα αποτυπώνει της γενικές αρχές που θα καθορίζουν την υπεύθυνη συμπεριφορά και τους κανόνες ηθικής για εκλεγμένους αξιωματούχους, υπουργούς και γενικούς διευθυντές υπουργείων.

Ο Κώδικας πρέπει επίσης να απευθύνεται και δεσμεύει και τους τοπικούς συμβούλους, περιφερειακές αρχές κτλ. Πρέπει να παρέχεται επίσημη εκπαίδευση σε όλους όσους αναμένεται να συμμορφωθούν με αυτόν.

Πρέπει να συσταθεί μια ανεξάρτητη πειθαρχική επιτροπή για να προετοιμάσει τον Κώδικα Συμπεριφοράς, να διορίζει έναν αξιωματικό δεοντολογίας, να έχει ανακριτικές αρχές και να αναφέρει στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Δεοντολογίας τυχόν παραβιάσεις και κυρώσεις. Τα μέλη της πειθαρχικής επιτροπής δεν θα πρέπει να διορίζονται με βάση τις πολιτικές τους σχέσεις/πεποιθήσεις και η σύνθεση της επιτροπής θα πρέπει να διασφαλίζει την ανεξαρτησία της.

Οι αποφάσεις που θα λαμβάνονται πρέπει να κοινοποιούνται δημόσια, έτσι ώστε το κοινό να γνωρίζει τυχόν παραβιάσεις και να τις λαμβάνει υπόψη όταν του ζητηθεί να ψηφίσει στο μέλλον για τα ίδια άτομα.

  1. Δημόσιες συμβάσεις

Οι δημόσιες συμβάσεις, τα συμβόλαια με τον ιδιωτικό τομέα, όπως και οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης κρατικά ελεγχόμενων οντοτήτων, εμπεριέχουν αυξημένους κινδύνους διαφθοράς ως προς:

  • Τα κριτήρια, τις μεθόδους και τις διαδικασίες που επιλέχθηκαν.
  • Τα επίπεδα εμπειρίας, τεχνογνωσίας και αυτονομίας του ιδιωτικού τομέα και η ανεξαρτησία του από πολιτικές αποφάσεις
  • Το νομικό και θεσμικό πλαίσιο
  • Πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικές με τις διαδικασίες καθορισμού κριτηρίων, προσφορών και εμπιστευτικών

Ως αποτέλεσμα, προτείνονται τα ακόλουθα μέτρα:

  • Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής για την παρακολούθηση και την εποπτεία της προκήρυξης, διαδικασίας προσφορών και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων.
  • Ενίσχυση των ικανοτήτων και των πόρων των εποπτικών και ρυθμιστικών οργάνων.
  • Διαδικασίες δέουσας επιμέλειας για αναγνώριση των τελικών δικαιούχων, και αποκάλυψή τους κατά τη διαδικασία προσφορών.
  • Δημιουργία ομάδας με εξειδικευμένους ειδικούς που μπορούν να αξιολογήσουν τα χρονοδιαγράμματα, τη πρόοδο, τις προδιαγραφές και την ποιότητα των έργων κατά την εκτέλεση, ολοκλήρωση και τυχόν συντήρησή τους.
  • Δημιουργία βάσης δεδομένων σχετικά με όλες τις πτυχές των διαδικασιών που να είναι προσβάσιμη από το κοινό, προκειμένου να αυξηθεί η διαφάνεια [θα πρέπει να υπάρχει διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων, διότι διαφορετικά δεν μειώνεται η πολυπλοκότητα των διαδικασιών (αίτιο διαφθοράς) ούτε αναπτύσσονται αυτοματισμοί (πρόληψη κατά της διαφθοράς) και θεσμοθέτηση της υποχρεωτικότητας ηλεκτρονικής αναζήτησης των στοιχείων από τις διαθέσιμες βάσεις δεδομένων (άρση διοικητικού βάρους και επιτάχυνση διαδικασιών].
  • Αποκλεισμός από δημόσιες συμβάσεις νομικών προσώπων που καταδικάστηκαν ή εκκρεμεί δικαστική διαδικασία εναντίων τους για κατηγορίες διαφθοράς, χρηματισμού, απάτης ή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ο αποκλεισμός θα πρέπει να καλύπτει και όλα τα νομικά πρόσωπα που οι τελικοί δικαιούχοι και συνδεδεμένα πρόσωπα είναι κοινά με τα καταδικασθέντα/κατηγορούμενα νομικά πρόσωπα.
  • Η Ανεξάρτητη Αρχή θα έχει και την ευθύνη παρακολούθησης των πιο πάνω διαδικασιών.
  1. Εκπαίδευση δημόσιων λειτουργών

Θα πρέπει να γίνουν στοχευμένες και τακτικές εκπαιδευτικές δράσεις για τους δημόσιους λειτουργούς οι οποίες να αντικατοπτρίζουν την αναγκαιότητά τους προς τον εκπαιδευόμενο δημόσιο λειτουργό, για να επιτυγχάνεται ο σκοπός τους.

Η παροχή κινήτρων αποδοτικότητας στους δημόσιους λειτουργούς, η ανεύρεση μηχανισμών επιβράβευσής τους και η σωστή και δίκαιη αξιολόγηση τους βάσει στόχων, μπορούν να συμβάλλουν στην αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς στο δημόσιο τομέα, προάγοντας έτσι την αξιοκρατία.

Κατ’ επέκταση, με τον τρόπο αυτό μειώνονται τα κίνητρα για πρακτικές διαφθοράς, όπως ο χρηματισμός και ο εκβιασμός, αλλά και προβάλλεται η αξία της καλής συμπεριφοράς, είτε αυτή συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων του δημόσιου λειτουργού, είτε συνδέεται με την ευαισθητοποίησή του για τα θέματα της διαφθοράς.

  1. Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού συστήματος

Θα πρέπει να υπάρχουν σαφείς διατυπώσεις που να μην αφήνουν περιθώρια για διαφορετική εφαρμογή, ή ερμηνεία των νομοθετημάτων, και σε αυτό σημαντικό ρόλο θα παίξει και η αλλαγή κουλτούρας στον τρόπο παραγωγής του νομοθετικού έργου.

Συγκεκριμένα θα πρέπει να δωθεί έμφαση στην αναγκαιότητα, αναλογικότητα, απλότητα και σαφήνεια του περιεχομένου των ρυθμίσεων, τη διαφάνεια, την ασφάλεια δικαίου, την προσβασιμότητα στις ρυθμίσεις και με ηλεκτρονικά μέσα, τη δημοκρατική νομιμοποίηση κλπ.

 

Κινέζοι ερευνητές ισχυρίζονται ότι ο κορωνοϊός προήλθε από την Ινδία ή και την Ελλάδα

Επιστήμονες κάνουν λόγο για σοβαρά λάθη στη μελέτη - Δείτε την αυτούσια
gallery

Πέθανε η Κάρλα… Tης έκανε καντάδα ο σύζυγος της έξω από το νοσοκομείο. «Μας θύμισε τι σημαίνει ν’ αγαπάς»

Η ιστορία ενός 81χρονου που έπαιζε ακορντεόν, έξω από το παράθυρο του νοσοκομείου στην Ιταλία που νοσηλευόταν η σύζυγός του είχε αγγίξει τις καρδιές του κόσμου

59 ασθενείς με κορωνοϊό στο Νοσοκομείο Αναφοράς. Οι 23 μεταφέρθηκαν από ιδρύματα

Οι 23 από τους νοσηλευόμενους στο Νοσοκομείο Αναφοράς μεταφέρθηκαν από διάφορα Ιδρύματα

Η ανακωχή Σαββίδη-Οδυσσέα κράτησε λίγο…

Οργισμένη τοποθέτηση Σαββίδη... Σεβασμό αναμένει η Ελεγκτική Υπηρεσία

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Κύπρο και τον Κόσμο, την ώρα που συμβαίνουν στη Cyprus Times

Top Stories

MC MEDIA NETWORK

Τιάγκο: «Όταν χάνεις, δεν γίνονται όλα άσχημα»

Τιάγκο: «Όταν χάνεις, δεν γίνονται όλα άσχημα»

MC MEDIA NETWORK

Τιάγκο: «Όταν χάνεις, δεν γίνονται όλα άσχημα»

Τιάγκο: «Όταν χάνεις, δεν γίνονται όλα άσχημα»

Lifestyle

Τιάγκο: «Όταν χάνεις, δεν γίνονται όλα άσχημα»

Τιάγκο: «Όταν χάνεις, δεν γίνονται όλα άσχημα»

Lifestyle

Advertorials